| A | B | C | Ć | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | Q | R | S | Ś | T | U | V | W | X | Y | Z | Ż | Ź |
Wojciech Kilar,
kompozytor i pianista; ur. 17 lipca 1932, Lwów. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach grę na fortepianie i kompozycję w klasie Bolesława Woytowicza. Dyplom ukończenia studiów z najwyższym odznaczeniem uzyskał w 1955. W latach 1955-58 był aspirantem Woytowicza w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej. W 1957 uczestniczył w Międzynarodowych Kursach Wakacyjnych Nowej Muzyki w Darmstadt. Edukację muzyczną uzupełniał jako stypendysta rządu francuskiego w Paryżu w latach 1959-60; uczęszczał na zajęcia kompozycji do Nadii Boulanger. aktualizacja: listopad 2008 twórczość
Wojciech Kilar do roku 1974, kiedy skomponował swój najsłynniejszy dzisiaj utwór, poemat symfoniczny Krzesany, uchodził za czołowego przedstawiciela polskiej awangardy muzycznej. Miał w swoim dorobku Riff 62 (1962), kompozycję ultranowoczesną w brzmieniu i w formie, która stała się symbolem sprzeciwu wobec tradycji, manifestem przyszłości. Trafił z nią w dobry czas i Riff 62 odniósł na festiwalu „Warszawska Jesień” niezwykły sukces: Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej pod dyrekcją Karola Stryji bisowała, a to się w nowej muzyce rzadko zdarza! Podobna rzecz przytrafiła się dwóm kolejnym utworom Kilara - Générique (1963) i Diphtongos (1964). Potem przyszła fascynacja inną awangardą - minimal music, która zaowocowała dwoma utworami: Usptairs-Downstairs (1971) oraz Przygrywką i kolędą (1972). Kompozytorowi wydawało się - jak mówił - że odkrył kamień filozoficzny, „że nie ma nic piękniejszego, niż trwający w nieskończoność dźwięk czy współbrzmienie, że to jest właśnie najgłębsza mądrość, a nie te nasze sztuczki z allegrem sonatowym, fugą, harmonią”. I w dwunastominutowej kompozycji Usptairs-Downstairs dwa dźwięki bezmią nieprzerwanie od początku do końca! Z dzisiejszej perspektywy można uważać, że Krzesany wynika logicznie z tego właśnie, minimalistycznego rozdziału twórczości Kilara, bo jest to swoista minimal music, jakby à rebours. Ale ćwierć wieku temu Krzesany wywołał szok. Wśród zwykłych melomanów zrobił furorę, profesjonaliści widzieli w nim coś fałszywego. Utwór zrobił jednak wielką karierę i jest wciąż bardzo chętnie grany i słuchany. Kilar nie dał jednak publiczności i krytykom wytchnienia i w dwa lata po Krzesanym napisał następny „górski” utwór - Kościelec 1909 (1976), poświęcony Mieczysławowi Karłowiczowi, wybitnemu kompozytorowi, który w wieku 33 lat zginął pod lawiną właśnie pod Kościelcem w 1909 roku. Potem były następne: Siwa mgła na baryton i orkiestrę (1979) oraz Orawa na orkiestrę kameralną (1986).Stylistyce przyjętej w tych utworach pozostaje Kilar wierny właściwie do dziś. Rezygnując niemal całkowicie z awangardowych środków technicznych wciąż operuje uproszczonym językiem muzycznym, preferuje stosowanie wielkich mas brzmienia, eksponuje melodię i ma skłonność do wywoływania silnych emocji. Dotyczy to zarówno utworów nawiązujących do muzyki ludowej, w szczególności folkloru podhalańskiego, jak i dzieł narodowo-religijnych, odzwierciedlających głęboką wiarę i patriotyzm kompozytora. Podobne środki warsztatowe wykorzystuje Kilar również w muzyce filmowej. W tej dziedzinie zdobył wielką światową sławę, rozgłos przyniosła mu szczególnie współpraca z Francisem Fordem Coppolą nad filmem Dracula (1992). Wysokiej klasy poziom artystyczny ma zwłaszcza muzyka Kilara do fimów Krzysztofa Zanussiego. |
|
kompozycje
Dwie miniatury dziecięce na fortepian (1947)
Suita na fortepian nr 1 (1949)
Suita na fortepian nr 2 (1950)
Sonatina na flet i fortepian * (1951)
Trzy preludia na fortepian * (1951)
Wariacje na temat Paganiniego na fortepian (1951)
Dwanaście preludiów na fortepian (1951)
Kwintet dęty na flet, obój, klarnet, fagot i róg * (1952)
Sonata na fortepian (1952)
Wyczarowanie na baryton, flet, tam-tam, harfę i kwartet smyczkowy (1952)
Sonata na róg i fortepian * (1954)
Ptak na sopran i fortepian (1954)
Symfonia nr 1 na smyczki (1955)
Mała uwertura na orkiestrę * (1955)
Symfonia nr 2 „Sinfonia concertante” na fortepian i wielką orkiestrę symfoniczną (1956)
Suita beskidzka na tenor, chór mieszany i małą orkiestrę (1956)
Oda Béla Bartók in memoriam na skrzypce, instrumenty dęte i 2 perkusje * (1957)
Kołysanki na sopran, 3 klarnety, fagot, róg, harfę i fortepian (1957)
Koncert na dwa fortepiany i orkiestrę perkusyjną (1958)
Muzyka do filmu Narciarze w reż. Natalii Brzozowskiej (1958)
Muzyka do filmu Lunatycy w reż. Bohdana Poręby (1959)
Herbsttag na głos żeński i kwartet smyczkowy (1960)
Muzyka do filmu Nikt nie woła w reż. Kazimierza Kutza (1960)
Muzyka do filmu Milczące ślady w reż. Zbigniewa Kuźmińskiego (1961)
Muzyka do filmu Tarpany w reż. Kazimierza Kutza (1961)
Riff 62 na orkiestrę * (1962)
Muzyka do filmu Spotkanie w „Bajce” w reż. Jana Rybkowskiego (1962)
Muzyka do filmu Rodzina Milcarków w reż. Józefa Wyszomirskiego (1962)
Muzyka do filmu Czerwone berety w reż. Juliana Dziedziny (1962)
Muzyka do filmu I ty zostaniesz Indianinem w reż. Konrada Nałęckiego (1962)
Muzyka do filmu Głos z tamtego świata w reż. Stanisława Różewicza (1962)
Générique na orkiestrę * (1963)
Muzyka do filmu Daleka jest droga w reż. Bohdana Poręby (1963)
Muzyka do filmu Mansarda w reż. Konrada Nałęckiego (1963)
Muzyka do filmu Kryptonim „Nektar” w reż. Leona Jeannota (1963)
Muzyka do filmu Milczenie w reż. Kazimierza Kutza (1963)
Diphthongos na chór mieszany i orkiestrę * (1964)
Muzyka do filmu Trzy kroki po ziemi w reż. Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego (1964)
Muzyka do filmu Wyspa złoczyńców w reż. Stanisława Jędryki (1964)
Muzyka do filmu Giuseppe w Warszawie w reż. Stanisława Lenartowicza (1964)
Muzyka do filmu Echo w reż. Stanisława Różewicza (1964)
Muzyka do filmu Późne popołudnie w reż. Aleksandra Ścibora-Rylskiego (1964)
Muzyka do filmu Pięciu w reż. Pawła Komorowskiego (1964)
Muzyka do filmu Obok prawdy w reż. Janusza Weycherta (1964)
Muzyka do filmu Ciemnogród w reż. Konrada Nałęckiego (1964)
Springfield Sonnet na orkiestrę * (1965)
Muzyka do filmu Katastrofa w reż. Sylwestra Chęcińskiego (1965)
Muzyka do filmu Jutro Meksyk w reż. Aleksandra Ścibora-Rylskiego (1965)
Muzyka do filmu Salto w reż. Tadeusza Konwickiego (1965)
Muzyka do filmu Powrót na ziemię w reż. Stanisława Jędryki (1966)
Muzyka do filmu Piekło i niebo w reż. Stanisława Różewicza (1966)
Muzyka do filmu Marysia i Napoleon w reż. Leonarda Buczkowskiego (1966)
Muzyka do filmu Chudy i inni w reż. Henryka Kluby (1966)
Muzyka do filmu Bumerang w reż. Leona Jeannota (1966)
Muzyka do filmu Ktokolwiek wie ... w reż. Kazimierza Kutza (1966)
Solenne per 67 esecutori * (1967)
Muzyka do filmu Wstęp do wiedzy o sztuce – Artysta w reż. Konrada Nałęckiego (1967)
Muzyka do filmu Maria Skłodowska-Curie w reż. Stanisława Grabowskiego (1967)
Muzyka do filmu Upiór w reż. Stanisława Lenartowicza (1967)
Muzyka do filmu Wilcze echa w reż. Aleksandra Ścibora-Rylskiego (1967)
Muzyka do filmu Westerplatte w reż. Stanisława Różewicza (1967)
Muzyka do filmu Cała naprzód w reż. Stanisława Lenartowicza (1967)
Muzyka do filmu Bicz boży w reż. Marii Kaniewskiej (1967)
Muzyka do filmu Stajnia na Salwatorze w reż. Pawła Komorowskiego (1967)
Muzyka do filmu Sami swoi w reż. Sylwestra Chęcińskiego (1967)
Muzyka do filmu Morderca zostawia ślad w reż. Aleksandra Ścibora-Rylskiego (1967)
Training 68 na klarnet, puzon, wiolonczelę i fortepian (1968)
Muzyka do filmu Samotność w reż. Stanisława Różewicza (1968)
Muzyka do filmu Molo w reż. Wojciecha Solarza (1968)
Muzyka do filmu Ostatni po Bogu w reż. Pawła Komorowskiego (1968)
Muzyka do filmu Tabliczka marzenia w reż. Zbigniewa Chmielewskiego (1968)
Muzyka do filmu Lalka w reż. Wojciecha Jerzego Hasa (1968)
Muzyka do filmu Człowiek z M-3 w reż. Leona Jeannota (1968)
Muzyka do filmu Przygody pana Michała w reż. Pawła Komorowskiego (1969)
Muzyka do filmu Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię w reż. Janusza Majewskiego (1969)
Muzyka do filmu Tylko umarły odpowie w reż. Sylwestra Chęcińskiego (1969)
Muzyka do filmu Struktura kryształu w reż. Krzysztofa Zanussiego (1969)
Muzyka do filmu Czerwone i złote w reż. Stanisława Lenartowicza (1969)
Muzyka do filmu Sól ziemi czarnej w reż. Kazimierza Kutza (1969)
Muzyka do filmu Sąsiedzi w reż. Aleksandra Ścibora-Rylskiego (1969)
Muzyka do filmu Romantyczni w reż. Stanisława Różewicza (1970)
Muzyka do filmu Rejs w reż. Marka Piwowskiego (1970)
Muzyka do filmu Przystań w reż. Pawła Komorowskiego (1970)
Muzyka do filmu Lokis w reż. Janusza Majewskiego (1970)
Muzyka do filmu Dancing w kwaterze Hitlera w reż. Jana Batorego (1970)
Muzyka do filmu Góry o zmierzchu reż. Krzysztofa Zanussiego (1970)
Upstairs-Downstairs na 2 chóry dziecięce i orkiestrę * (1971)
Muzyka do filmu Die Rolle w reż. Krzysztofa Zanussiego (1971)
Muzyka do filmu Perła w koronie w reż. Kazimierza Kutza (1971)
Muzyka do filmu Życie rodzinne w reż. Krzysztofa Zanussiego (1971)
Muzyka do filmu Brylanty pani Zuzy w reż. Pawła Komorowskiego (1971)
Muzyka do filmu Bolesław Śmiały w reż. Witolda Lesiewicza (1971)
Muzyka do filmu Pierścień księżnej Anny w reż. Marii Kaniewskiej (1971)
Muzyka do filmu Martwa fala w reż. Stanisława Lenartowicza (1971)
Muzyka do filmu Gwiazda wytrwałości w reż. Pawła Komorowskiego (1971)
Przygrywka i kolęda na 4 oboje i smyczki * (1972)
Muzyka do filmu Szklana kula w reż. Stanisława Różewicza (1972)
Muzyka do filmu Hipoteza w reż. Krzysztofa Zanussiego (1972)
Muzyka do filmu Wielka miłość Balzaka w reż. Wojciecha Solarza (1973)
Muzyka do filmu Zazdrość i medycyna w reż. Janusza Majewskiego (1973)
Muzyka do filmu Iluminacja w reż. Krzysztofa Zanussiego (1973)
Muzyka do filmu Hubal w reż. Bohdana Poręby (1973)
Muzyka do filmu Drzwi w murze w reż. Stanisława Różewicza (1973)
Muzyka do filmu Opętanie w reż. Stanisława Lenartowicza (1973)
Krzesany poemat symfoniczny * (1974)
Muzyka do filmu The Catamount Killing w reż. Krzysztofa Zanussiego (1974)
Muzyka do filmu Ziemia obiecana w reż. Andrzeja Wajdy (1974)
Muzyka do filmu Bilans kwartalny w reż. Krzysztofa Zanussiego (1974)
Muzyka do filmu Linia w reż. Kazimierza Kutza (1974)
Bogurodzica na chór mieszany i orkiestrę * (1975)
Muzyka do filmu Znikąd donikąd w reż. Kazimierza Kutza (1975)
Muzyka do filmu Jarosław Dąbrowski w reż. Bohdana Poręby (1975)
Muzyka do filmu Ziemia obiecana w reż. Andrzeja Wajdy (1975)
Muzyka do filmu Trzecia granica w reż. Wojciecha Solarza i Lecha Lorentowicza (1975)
Muzyka do filmu Die Nachtdienst w reż. Krzysztofa Zanussiego i Edwarda Żebrowskiego (1975)
W górę – w dół, balet (1975)
Kościelec 1909 poemat symfoniczny * (1976)
Muzyka do filmu Trędowata w reż. Jerzego Hoffmana (1976)
Muzyka do filmu Barwy ochronne w reż. Krzysztofa Zanussiego (1976)
Muzyka do filmu Ptaki ptakom w reż. Pawła Komorowskiego (1976)
Muzyka do filmu Smuga cienia w reż. Andrzeja Wajdy (1976)
Muzyka do filmu Brigitte Horney w reż. Krzysztofa Zanussiego (1977)
Muzyka do filmu Anatomie Stunde w reż. Krzysztofa Zanussiego (1977)
Muzyka do filmu Haus der Frauen w reż. Krzysztofa Zanussiego (1977)
Muzyka do filmu Z punktu widzenia nocnego portiera w reż. Krzysztofa Kieślowskiego (1977)
Muzyka do filmu Spirala w reż. Krzysztofa Zanussiego (1978)
Muzyka do filmu Rodzina Połanieckich w reż. Jana Rybkowskiego (1978)
Siwa mgła na baryton i orkiestrę * (1979)
Muzyka do filmu Paciorki jednego różańca w reż. Kazimierza Kutza (1979)
Muzyka do filmu Le Roi et l’oiseau w reż. Paula Grimaulta (1979)
Muzyka do filmu David w reż. Petera Lilienthala (1979)
Muzyka do filmu Wege in der Nacht w reż. Krzysztofa Zanussiego (1979)
Fanfara na chór mieszany i orkiestrę (1979)
Exodus per orchestra e coro misto * (1979-81)
Muzyka do filmu Krzesany w reż. Conrada Drzewieckiego (1980)
Muzyka do filmu Ród Gąsieniców w reż. Konrada Nałęckiego (1980)
Muzyka do filmu Constans w reż. Krzysztofa Zanussiego (1980)
Muzyka do filmu Kontrakt w reż. Krzysztofa Zanussiego (1980)
Muzyka do filmu Przypadek w reż. Krzysztofa Kieślowskiego (1981)
Muzyka do filmu Versuchung w reż. Krzysztofa Zanussiego (1981)
Muzyka do filmu Z dalekiego kraju. Ojciec Święty Jan Paweł II w reż. Krzysztofa Zanussiego (1981)
Muzyka do filmu Imperativ w reż. Krzysztofa Zanussiego (1981)
Muzyka do filmu Unerreichbar w reż. Krzysztofa Zanussiego (1982)
Muzyka do filmu Capitali culturali – Vatican w reż. Krzysztofa Zanussiego (1982)
Angelus na sopran, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną * (1982-84)
Victoria per coro misto e orchestra * (1983)
Muzyka do filmu Blaubart w reż. Krzysztofa Zanussiego (1983)
Muzyka do filmu Na straży swej stać będę w reż. Kazimierza Kutza (1983)
Muzyka do filmu Marynia w reż. Jana Rybkowskiego (1983)
Muzyka do filmu Paradigme du le pouvoir du mal w reż. Krzysztofa Zanussiego (1983)
Muzyka do filmu Rok spokojnego słońca w reż. Krzysztofa Zanussiego (1984)
Orawa na kameralną orkiestrę smyczkową * (1986)
Muzyka do filmu Kronika wypadków miłosnych w reż. Andrzeja Wajdy (1986)
Choralvorspiel für Kammerorchester * (1988)
Muzyka do filmu Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest w reż. Krzysztofa Zanussiego (1988)
Muzyka do filmu La table tournante w reż. Paula Grimaulta (1988)
Muzyka do filmu Napoleon et l’Europe w reż. Krzysztofa Zanussiego (1989-90)
Muzyka do filmu Korczak w reż. Andrzeja Wajdy (1990)
Muzyka do filmu Leben für Leben – Maximilian Kolbe w reż. Krzysztofa Zanussiego (1990)
Muzyka do filmu Long Conversation with a Bird w reż. Krzysztofa Zanussiego (1990)
Muzyka do filmu Le retour w reż. Josée Dayana (1990)
Muzyka do filmu The Touch w reż. Krzysztofa Zanussiego (1991)
Muzyka do filmu Dracula w reż. Francisa Forda Coppoli (1992)
Muzyka do filmu König der letzten Tage w reż. Tom Toelle (1993)
Muzyka do filmu Śmierć jak kromka chleba w reż. Kazimierza Kutza (1994)
Muzyka do filmu Faustyna w reż. Jerzego Łukaszewicza (1994)
Muzyka do filmu Śmierć i dziewczyna w reż. Romana Polańskiego (1994)
Jakżeż ja się uspokoję na głos i fortepian (1995)
Króluj nam Chryste na głos i fortepian (1995)
Muzyka do filmu Cwał w reż. Krzysztofa Zanussiego (1996)
Muzyka do filmu Deux fantômes en colère w reż. Gérarda Oury (1996)
Koncert na fortepian i orkiestrę * (1996-97)
Requiem dla Ojca Kolbe na smyczki, fortepian, czelestę, harfę i kotły (1996-97)
Muzyka do filmu Portret damy w reż. Jane Campion (1997)
Agnus Dei na chór mieszany a cappella (1997)
Muzyka do filmu Pan Tadeusz w reż. Andrzeja Wajdy (1998-99)
Muzyka do filmu Dziewiąte wrota w reż. Romana Polańskiego (1999)
Missa pro pace na sopran, alt, tenor, bas, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną * (1999-2000)
Muzyka do filmu Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową w reż. Krzysztofa Zanussiego (2000)
Introitus na organy * (2000)
Muzyka do filmu Pianista w reż. Romana Polańskiego (2002)
Muzyka do filmu Zemsta w reż. Andrzeja Wajdy (2002)
Muzyka do filmu Suplement w reż. Krzysztofa Zanussiego (2002)
Symfonia nr 3 „September Symphony” (2003)
Lament na chór mieszany (2003)
Symfonia nr 4 „Sinfonia de motu” na sopran, baryton, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (2005)
Muzyka do fimu Persona non grata w reż. Krzysztofa Zanussiego (2005)
Ricordanza na orkiestrę smyczkową (2005)
Magnificat na głosy solowe, chór i orkiestrę (2006)
Muzyka do filmu Królowie nocy w reż. Jamesa Gray'a (2007)
Symfonia nr 5 „Adwentowa” na chór mieszany i orkiestrę (2007)
Muzyka do filmu Czarne słońce w reż. Krzysztofa Zanussiego (2007)
Muzyka do filmu Krew jest sednem życia w reż. Kim'ego Aubry'ego (2007)
Muzyka do filmu Serce na dłoni w reż. Krzysztofa Zanussiego (2008)
Muzyka do filmu Poste restante w reż. Marcela Łozińskiego (2008)
Te Deum na głosy solo, chór i orkiestrę (2008)
Hymn Paschalny na chór mieszany (2008)
Veni Creator na chór mieszany i orkiestrę smyczkową (2008)
|
|
literatura wybrana
Binkowski Jerzy Laur dla Wojciecha Kilara, „Twoja Muza” 2004 nr 5, s. 38
Cegiełła Janusz Wojciech Kilar. w: Szkice do autoportretu polskiej muzyki współczesnej, PWM, Kraków 1976
Gowarzewska-Griessgraber Regina, Wach-Malicka Henryka Witalizm w najlepszym wydaniu, "Twoja Muza" 2007 nr 5, s. 18-19
Machowska Antonina Kilar Wojciech. w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „klł”, PWM, Kraków 1997
Marczyński Jacek Miłość porusza gwiazdy i słońce, „Twoja Muza” 2005 nr 5, s. 47-48
Podobińska Klaudia, Polony Leszek Cieszę się darem życia. Rozmowy z Wojciechem Kilarem, PWM, Kraków 1997
Polony Leszek Kilar. Żywioł i modlitwa, PWM, Kraków 2005
Żukowska-Sypniewska Izabela Poloneza czas zacząć. O muzyce filmowej Wojciecha Kilara, „Kino” 1999 nr 10, s. 24-26
Łukaszewski Marcin Tadeusz Na Jasnej Górze odnalazłem wolną Polskę ... i siebie, „Twoja Muza” 2004 nr 5, s. 38
|
|
| o naskontaktnasi mecenasinasze patronaty |