postać
dnia
Joanna
Bruzdowicz
płyta
dnia
-
Violin Solo Sonatas
kompozycja
dnia
Sikorski Tomasz
Dwa preludia, Hymnos na fortepian
książka
dnia
Miklaszewska Joanna
Minimalizm w muzyce polskiej
NOWA MUZYKA POLSKA
Logowanie
Grove online
wykonawcy (E)
| A | B | C | Ć | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | Q | R | S | Ś | T | U | V | W | X | Y | Z | Ż | Ź |
Szabolcs Esztényi,
kompozytor, pianista, improwizator i pedagog pochodzenia węgierskiego; ur. 20 grudnia 1939, Budapeszt. Od 1969 mieszka w Polsce. Studiował grę na fortepianie w klasie Margerity Trombini-Kazuro i kompozycję u Witolda Rudzińskiego (oba dyplomy z wyróżnieniem) w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie.Jako kompozytor i solista występował w kraju oraz za granicą na wielu festiwalach (m.in. na Warszawskiej Jesieni, Poznańskiej Wiośnie Muzycznej, Warszawskich Spotkaniach Muzycznych, Festiwalu „Musica Polonica Nova” we Wrocławiu, Festiwalu w Łańcucie, Forum im. Witolda Lutosławskiego, Festiwalu Pianistyki Polskiej w Słupsku, Biennale Zagreb, Budapesti Zenei Hetek, Donaueschinger Musiktage, Festiwal Pianistyczny w Bergamo-Brescia, Festival d’été de Lanaudière w Quebec, Nordiskie Musikdage, Recontres Internationales de Musique Contemporaine Metz). Współpracował z wybitnymi artystami, m.in. Jerzym Artyszem, Andrzejem Hiolskim, Heinzem Holligerem, Romanem Jabłońskim, Jadwigą Kotnowską, Kwartetem Wilanów, Haliną Łukomską, Olgą Pasiecznik, Jadwigą Rappé, Warsztatem Muzycznym Zygmunta Krauzego, Jerzym Witkowskim, Iwoną Mironiuk (z którą od 1999 występuje w duecie fortepianowym). Dokonał wielu prawykonań dzieł polskich kompozytorów (m.in. Pianophonie Kazimierza Serockiego, Wariacji na temat Paganiniego Rafała Augustyna, Etiud Pawła Szymańskiego) oraz nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia. Od wielu lat współpracuje również z Ferencem Lantosem i Márią Apagyi, twórcami kreatywnej pedagogiki muzyczno-wizualnej i założycielami Wolnej Szkoły Artystycznej w Pécs na Węgrzech. Od 1972 pracuje jako pedagog improwizacji fortepianowej w Szkole Muzycznej II stopnia im. Fryderyka Chopina w Warszawie oraz w Akademiach Muzycznych w Warszawie i Łodzi. Regularnie jest zapraszany przez krajowe ośrodki akademickie (Białystok, Bydgoszcz, Cieszyn, Gdańsk, Katowice, Kraków, Poznań, Wrocław), a także instytucje węgierskie (Akademia Muzyczna im. Ferenca Liszta w Budapeszcie, Wydział Pedagogiki Instrumentalnej Akademii w Debrecen, Uniwersytet w Pécs, Centrum Edukacji w Pécs) w celu wygłoszenia ilustrowanych wykładów na temat kreatywnej pedagogiki i nauczania improwizacji. Bierze udział w kursach improwizacji fortepianowej dla uczniów i nauczycieli szkół artystycznych I i II stopnia. Od 1996 prowadzi wykłady i warsztaty improwizacji fortepianowej na letnich Mistrzowskich Kursach Współczesnej Muzyki Fortepianowej i Wokalnej w Bystrzycy Kłodzkiej i Świdnicy. Szabolcs Esztényi jest laureatem I nagrody I Ogólnopolskiego Konkursu Improwizacji Fortepianowej (1968). W 1988 otrzymał medal Związku Kompozytorów Polskich za popularyzację polskiej muzyki współczesnej, w 1989 – nagrodę „Orfeusz” przyznaną przez Sekcję Krytyków Stowarzyszenia Polskich Muzyków za wykonanie utworów Tomasza Sikorskiego na 32. Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, a w 1993 – doroczną Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich. Od 1998 jest profesorem sztuk muzycznych. twórczość
Umiejętność improwizowania to szczególna zdolność muzyczna. Kiedyś była wśród muzyków umiejętnością powszechną. Wspaniałymi improwizatorami byli Bach i Beethoven, wiele utworów Liszta to zapisane improwizacje. Liszt reprezentuje zresztą przypadek wyjątkowo harmonijnego zespolenia talentu kompozytora i wykonawcy, a to jest właśnie charakterystyczna cecha improwizatora. Dzisiaj umiejętność prawdziwego improwizowania należy wśród muzyków „poważnych” do rzadkości, muzykę i życie muzyczne zdominowała partytura, która ulotne dźwięki zamienia w trwałe i niezmienne znaki. Improwizacja kwitnie natomiast w jazzie i jest podstawą muzyki jazzowej. Praktykę improwizacji można jeszcze spotkać w kościołach, ale tylko wśród zdolniejszych i bardziej ambitnych organistów, a tych jest już niewielu.Na tym tle Szábolcs Esztényi – pianista, kompozytor i pedagod – stanowi wyjątkowe zjawisko. Uprawia improwizacje w kilku muzycznych dziedzinach: improwizuje na fortepianie, komponuje utwory „improwizowane”, wreszcie uczy improwizacji w Akademii Muzycznej i w średniej szkole w Warszawie. To właśnie nauczanie improwizacji wyróżnia Szábolcsa Esztényi’ego w sposób szczególny. Czy jednak można umiejętności improwizacji nauczyć? „Ależ tak – odpowiadał w wywiadzie udzielonym miesięcznikowi «Studio» – przecież każdy z nas niemal bez przerwy improwizuje w życiu. Przecież prowadząc rozmowę, właśnie improwizujemy. Oczywiście – pewne ramy zakreśla temat rozmowy. Improwizacja w muzyce polega dokładnie na tym samym. Skąd się bierze łatwość, z jaką improwizujemy rozmawiając? Ponieważ robimy to niemal od urodzenia, najpierw naśladując słowa «mama», «tata», potem ucząc się na coraz wyższych stopniach abstrakcji. W końcu osiągamy poziom, kiedy nie myślimy już o języku, o odmianie wyrazów, deklinacji. To samo trzeba zrobić z improwizacją w muzyce, muzyka to przecież mowa dźwięków, żywy język. Trzeba więc spowodować, żeby dźwięki były środkiem swobodnej wypowiedzi. To można uzyskać przez naukę improwizacji od przedszkola po akademię muzyczną. Jeszcze w XIX wieku improwizacja była sztuką powszechną. Wystarczy wymienić Liszta, Chopina – oni byli równocześnie pianistami, znakomicie improwizowali, każdy aranżował, transkrybował, wykonywał utwory przyjaciół. To byli muzycy w najpełniejszym tego słowa znaczeniu. (...) A muzyka to tworzenie i odtwarzanie. Zarówno kompozytor, jak i wykonawca powinni czuć obie te dziedziny. Chciałbym, żeby kompozytor miał radość wykonawczą, a wykonawca – poczucie tworzenia. Improwizacja jest takim aktem twórczo-odtwórczym, dzięki któremu muzyk może się harmonijnie rozwijać. I o to mi chodzi w mojej pedagogice. Chciałbym, żeby moi adepci rozwijali się harmonijnie, żeby byli w sensie muzycznym, artystycznym mądrzy, spokojni. Spokój jest nam przecież w tej epoce ogromnie potrzebny. To era brutalnej konkurencji, materializmu i barbarzyństwa. Ogromna gonitwa, brak czasu, brak cierpliwości. Aż boli. Ja uprawiam pedagogikę – tak mniemam – humanistyczną, nie chcę nikogo kreować, idzie mi tylko o harmonijną edukację przyszłego muzyka zawodowca. Chcę wyzwolić z każdego pełnię człowieczeństwa, ono tkwi w każdym z nas, nie wolno tylko poddać się straszliwej presji naszych okrutnych czasów.” |
|
kompozycje
Quartetto per batteria (1968)
Concerto na taśmę i fortepian (1971)
Znak jakości: 1, muzyka konceptualna (1972)
Duo na dwa fortepiany (1972)
Concertino per due pianoforti (1973)
Motet na 3 recytatorów polskich (1973-74)
Sześć etiud na dwa fortepiany (1979)
Muzyka kreowana nr 1 in memoriam Andrzej Bieżan na fortepian (1987)
Muzyka kreowana nr 3 in memoriam Tomasz Sikorski na fortepian (1989)
Muzyka kreowana nr 4 in memoriam 1956 na fortepian i taśmę (1990)
Muzyka kreowana nr 5 na fortepian (1995)
Bramy ogrodu na dwa fortepiany * (1999)
Dedykacja na dwa fortepiany (2002)
Trzy nowe etiudy na dwa fortepiany (2003)
Muzyka do przedstawienia poetycko-literackiego O ćwierć wyżej na fortepian totalny (2003)
Bez tytułu na fortepian (2005)
Toccata na 2 fortepiany (2006)
Muzyka kreowana pamięci prof. A. Karużasa na fortepian (2007)
Spojrzenie z oddali na alt i 2 fortepiany (2007)
|
|
literatura wybrana
Gronau-Osińska Alicja Esztényi Szabolcs László. w: Almanach Kompozytorów Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie, t. I, Akademia Muzyczna w Warszawie, Warszawa 2004
|
|
| o naskontaktnasi mecenasi |
Copyright © 2002-2011 Polskie Centrum Informacji Muzycznej
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.