25 maja 2016
English (United Kingdom)Polish (Poland)

LEGENDA

Gwiazdki * przy tytułach kompozycji oznaczają, że partytura utworu (wydana lub kserokopia rękopisu) znajduje się w zbiorach bibliotecznych Polskiego Centrum Informacji Muzycznej.

Edward Bogusławski

postać

dnia

Edward

Bogusławski

Edward Bogusławski Utwory wybrane

płyta

dnia

Edward Bogusławski

Utwory wybrane

Bogusławski Edward Intonazioni I

kompozycja

dnia

Bogusławski Edward

Intonazioni I

Dziadek Magdalena, Mika  Bogumiła, Kochańska Anna Musica Polonica Nova na Śląsku. Oddział Związku Kompozytorów Polskich w Katowicach 1945-2003

książka

dnia

Dziadek Magdalena, Mika Bogumiła, Kochańska Anna

Musica Polonica Nova na Śląsku. Oddział Związku Kompozytorów Polskich w Katowicach 1945-2003

NOWA MUZYKA POLSKA

Logowanie



JSTOR online

JSTOR
Chcesz wejść?
Skontaktuj się z nami!

 

kompozytorzy (L)
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
Witold Lutosławski, kompozytor i dyrygent; ur. 25 stycznia 1913, Warszawa; zm. 7 lutego 1994, tamże. Naukę gry na fortepianie rozpoczął już jako 6-letnie dziecko; był uczniem Heleny Hoffman, po 1924 roku Józefa Śmidowicza, a następnie Artura Taubego. W latach 1926-32 pobierał również lekcje gry na skrzypcach u Lidii Kmitowej. Od 1928 roku przez cztery lata uczęszczał na prywatne lekcje teorii i kompozycji do Witolda Maliszewskiego. Pod jego kierunkiem w 1930 roku skomponował swój pierwszy utwór wykonany publicznie dwa lata później w Warszawskim KonserwatoriumTaniec Chimery na fortepian. W 1932 roku zapisał się do tej uczelni muzycznej, gdzie kontynuował studia kompozytorskie w klasie Maliszewskiego oraz uczył się grać na fortepianie u Jerzego Lefelda (dyplom pianisty uzyskał w 1936 roku, a kompozytora – za utwór Requiem na sopran, chór mieszany i orkiestrę – w 1937). W latach 1931-33 był również studentem Wydziału Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego. Za swój debiut kompozytorski uznał prawykonanie w 1938 roku Wariacji symfonicznych (1936-38). Dobrze zapowiadającą się karierę artystyczną Lutosławskiego przerwała jednak II wojna światowa. Lata okupacji hitlerowskiej spędził w Warszawie. Zarabiał na życie m.in. jako pianista w kawiarniach „SiM” (Sztuka i Moda) oraz „U Aktorek” grając w duecie z Andrzejem Panufnikiem. Jedynym utworem zachowanym z tych czasów są Wariacje na temat Paganiniego na dwa fortepiany (1941). Po wojnie Lutosławski zamieszkał na stałe w Warszawie. W 1946 roku poślubił Marię Danutę Bogusławską (z domu Dygat). Zaangażował się w organizację Związku Kompozytorów Polskich. Ze stowarzyszeniem tym czynnie był związany do końca życia jako członek władz i współorganizator Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień". Nigdy nie związał się na stałe z żadną uczelnią muzyczną. Uczestniczył natomiast w wielu kursach kompozytorskich: w 1962 roku – w Berkshire Music Center w Tanglewood (Massachusetts), podczas których poznał m.in. Edgara Varèse’a i Miltona Babbitta; w 1963 i 1964 roku – w Summer School of Music w Darlington (Anglia); w 1966 – w Kungliga Svenska Musikaliska Akademien w Sztokholmie; w 1966 – na uniwersytecie w Austin (Texas), a w 1968 – w Århus (Dania). W latach 70-tych i 80-tych przyjmował jedynie sporadycznie zaproszenia na wykłady poświęcone własnej twórczości.
Od 1963 roku prawykonaniem swoich Trzech poematów Henri Michaux na chór i orkiestrę (1961-63) rozpoczął natomiast działalność dyrygencką. Aktywnie udzielał się w tej dziedzinie do końca życia. Jako dyrygent odbył wiele podróży artystycznych, m.in. do Francji (1964), Czechosłowacji (1965), Holandii (1969), Norwegii i Austrii (1969). Kierował Los Angeles Philharmonic Orchestra, San Francisco Symphony Orchestra, BBC Symphony Orchestra, London Sinfonietta, Orchestre de Paris i Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia i Telewizji.
Twórczość Witolda Lutosławskiego spotkała się z licznymi dowodami uznania. Otrzymał on wiele nagród i odznaczeń, m.in. Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (1959, 1973), Nagrodę I stopnia Ministra Kultury i Sztuki (1962), Nagrodę Państwową I stopnia (1955, 1964, 1978), I nagrodę na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu (1959, 1962, 1964, 1968), Nagrodę im. Sergiusza Kusewickiego (1964, 1976, 1986), im. Gottfrieda von Herdera (1967), im. Léonie Sonninga (1967), im. Maurice’a Ravela (1971), im. Jeana Sibeliusa (1973), im. Ernsta von Siemensa (1983), im. Charlesa Grawemeyera (1985), królowej Zofii Hiszpańskiej (1985). W 1983 roku uhonorowano go Nagrodą Artystyczną Komitetu Kultury Niezależnej NSZZ „Solidarność”. W 1985 roku został odznaczony Złotym Medalem Royal Philharmonic Society w Londynie, w 1992 roku Złotym Medalem i tytułem muzyka roku 1991 nadanym przez brytyjskie Incorporated Society of Musicians oraz Medalem Stockholm Concert Hall Foundation, a w 1993 – „Polar Music Prize” i „Kyoto Prize” w dziedzinie sztuki. W 1994 roku nadano Lutosławskiemu najwyższe polskie odznaczenie: Order Orła Białego. Członkostwo honorowe przyznały mu liczne stowarzyszenia muzyczne, akademie artystyczne i naukowe, m.in. Międzynarodowe Towarzystwo Muzyki Współczesnej, Kungliga Svenska Musikaliska Akademien, Freie Akademie der Künste w Hamburgu, Deutsche Akademie der Künste w Berlinie, Akademie der Schönen Künste w Monachium, American Academy of Arts and Letters w Nowym Jorku, Royal Academy of Music w Londynie oraz Związek Kompozytorów Polskich. Wiele uniwersytetów przyznało Lutosławskiemu tytuł doktora honoris causa, m.in. uniwersytet w Warszawie, Toruniu, Chicago, Lancaster, Glasgow, Cambridge, Durham, Uniwersytet Jagielloński i McGill University w Montrealu. Od 1990 roku odbywa się w Warszawie Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. Witolda Lutosławskiego organizowany przez Filharmonię Narodową.
twórczość
Witold Lutosławski to największy - obok Fryderyka Chopina i Karola Szymanowskiego - kompozytor polski wszystkich czasów. Jest klasykiem muzyki XX wieku, tak jak Bela Bartók, Siergiej Prokofiew czy Olivier Messiaen. Muzykolodzy wyróżniają w jego twórczości kilka okresów. Wczesne utwory, takie jak Wariacje symfoniczne (1938), I Symfonia (1947) czy Uwertura smyczkowa (1949) zalicza się do nurtu neoklasycznego. Mała suita (1950) i Koncert na orkiestrę (1954) są najwyraźniejszym przejawem zainteresowania Lutosławskiego polskim folklorem. Pięć pieśni do słów Kazimiery Iłłakowiczówny (1957) rozpoczyna okres „dodekafoniczny”, charakteryzujący się wykorzystywaniem - jak w Muzyce żałobnej (1958) - techniki serialnej. Bardzo indywidualnym wyznacznikiem techniki kompozytorskiej Lutosławskiego w następnym okresie, rozpoczętym Grami weneckimi (1961), był aleatoryzm kontrolowany, oznaczający wprowadzenie elementu przypadku w strukturę rytmiczną, przy zachowaniu ścisłej organizacji wysokości dźwięków. Podsumowanie wieloletnich prób wypracowania swoistego modelu formalnego rozpoczyna się od II Symfonii (1967) i Livre pour orchestre (1968). Polega on na następstwie dwóch faz rozwojowych, z których pierwsza ma charakter części wstępnej, w drugiej zaś następuje właściwe rozwinięcie głównej idei kompozycji. W utworze Mi-parti (1976) pojawia się jeszcze jeden swoisty dla Lutosławskiego pomysł konstrukcyjny, polegający na wprowadzeniu kilku zazębiających się wątków dźwiękowych, które tworzą „łańcuchową” strukturę. Najwyraźniej ta zasada formalna występuje w trzech kompozycjach zatytułowanych Łańcuch i oznaczonych kolejnymi numerami.
Przy wszystkich jednak różnicach pomiędzy utworami różnych okresów twórczych i ciągłym rozwoju swojego języka, Witold Lutosławski pozostaje rzadkim w naszych czasach przypadkiem kompozytora o wyraźnie określonym, bardzo indywidualnym obliczu stylistycznym w całej swej twórczości. Nie należał do żadnej „szkoły” kompozytorskiej, nie poddawał się trendom czy modom, nie podtrzymywał tradycji, ani nie brał udziału w awangardowych rewolucjach. Był jednak zarazem i awangardzistą, i kontynuatorem tradycji. Wśród rozdroży estetycznych drugiej połowy XX wieku znalazł sobie własną drogę, którą konsekwentnie podążał, wiedziony nieomylnym smakiem artystycznym. Jego muzyka jest wzorcowym przykładem idealnego wyważenia proporcji pomiędzy formą i treścią, intelektem i emocją. Jej doskonałość zapewniła Lutosławskiemu stałe miejsce wśród największych twórców XX wieku.
kompozycje
Wariacje symfoniczne * (1936-38)
Lacrimosa na sopran i orkiestrę (z możliwością użycia czterogłosowego chóru mieszanego) * (1937)
Dwie etiudy na fortepian * (1940-41)
Wariacje na temat Paganiniego na 2 fortepiany * (1941)
Symfonia nr 1 * (1941-47)
Pieśni walki podziemnej na głos i fortepian (1942-44)
Trio na obój, klarnet i fagot (1944-45)
Melodie ludowe na fortepian * (1945)
Dwadzieścia kolęd na głos i fortepian * (1946)
Dwa słowiki na chór i fortepian (1947)
Sześć piosenek dziecinnych na głos i fortepian * (1947)
O Panu Tralalińskim piosenka dla dzieci na głos i fortepian * (1947-48)
Spóźniony słowik piosenka dla dzieci na głos i fortepian * (1947-48)
Mała suita na orkiestrę kameralną (1950)
Słomkowy łańcuszek i inne utwory cykl piosenek dla dzieci na sopran i mezzosopran, flet, obój, 2 klarnety i fagot * (1950-51)
Koncert na orkiestrę * (1950-54)
Wiosna cykl piosenek dla dzieci na mezzosopran i orkiestrę kameralną * (1951)
Recitativo e arioso na skrzypce i fortepian * (1951)
Tryptyk śląski na sopran i orkiestrę symfoniczną * (1951)
Mała suita [wersja II] na orkiestrę symfoniczną * (1951)
Bukoliki na fortepian * (1952)
Spóźniony słowik [wersja II] na głos i orkiestrę kameralną * (1952)
Pięć melodii ludowych na orkiestrę smyczkową * (1952)
Sześć piosenek dziecinnych [wersja II] na 3-głosowy chór dziecięcy i orkiestrę (1952-53)
Sześć piosenek dziecinnych [wersja III] na mezzosopran i orkiestrę kameralną * (1952-53)
Preludia taneczne na klarnet i fortepian * (1954)
Muzyka żałobna na orkiestrę smyczkową * (1954-58)
Preludia taneczne [wersja II] na klarnet i orkiestrę kameralną * (1955)
Pięć pieśni do słów Kazimiery Iłłakowiczówny na głos żeński i fortepian * (1956-57)
Pięć pieśni do słów Kazimiery Iłłakowiczówny [wersja II] na mezzosopran i orkiestrę kameralną * (1958)
Bajka iskierki i inne piosenki dla dzieci na głos i fortepian * (1958)
Trzy postludia na orkiestrę * (1958-60)
Preludia taneczne [wersja III] na dziewięć instrumentów (1959)
Trois poèmes d’Henri Michaux na chór i orkiestrę * (1961-63)
Bukoliki [wersja II] na altówkę i wiolonczelę * (1962)
Kwartet smyczkowy * (1964)
Paroles tissées na tenor i orkiestrę kameralną * (1965)
Symfonia nr 2 * (1965-67)
Inwencja na fortepian * (1968)
Livre pour orchestre * (1968)
Koncert na wiolonczelę i orkiestrę * (1969-70)
Preludia i fuga na 13 instrumentów smyczkowych * (1970-72)
Wariacja Sacherowska na wiolonczelę * (1975)
Les espaces du sommeil na baryton i orkiestrę * (1975)
Mi-parti na orkiestrę symfoniczną * (1976)
Wariacje na temat Paganiniego [wersja II] na fortepian i orkiestrę * (1977-78)
Novelette na orkiestrę * (1978-79)
Epitaphium na obój i fortepian * (1979)
Koncert podwójny na obój, harfę i orkiestrę kameralną * (1979-80)
Grave Metamorfozy na wiolonczelę i fortepian * (1981)
Grave [wersja II] Metamorfozy na wiolonczelę i orkiestrę smyczkową * (1981-82)
Symfonia nr 3 * (1981-83)
Mini-uwertura na kwintet dęty (1982)
Łańcuch 1 na 14 wykonawców * (1983)
Łańcuch 2 Dialog na skrzypce i orkiestrę * (1983-85)
Partita na skrzypce i fortepian * (1984)
Dwadzieścia kolęd [wersja II] na sopran, chór żeński i orkiestrę kameralną (1984-89)
Łańcuch 3 na orkiestrę * (1985-86)
Fanfare for Louisville na instrumenty dęte i perkusję (1986)
Fanfare for CUBE na kwintet dęty (1987)
Przeźrocza dla 11 solistów * (1988)
Partita [wersja II] na skrzypce i orkiestrę * (1988)
Symfonia nr 4 * (1988-92)
Fanfare for Lancaster na zespół instrumentów dętych blaszanych i werbel (1989)
Prelude for G.S.M.D na orkiestrę (1989)
Lullaby for Anne-Sophie na skrzypce i fortepian * (1989)
Chantefleurs et Chantefables cykl pieśni na sopran i orkiestrę * (1989-90)
Interludium na orkiestrę * (1989-90)
Tarantella na baryton i fortepian (1990)
Subito na skrzypce i fortepian * (1992)
Fanfare for Los Angeles Philharmonic na instrumenty dęte blaszane i perkusję (1993)
literatura wybrana
www.lutoslawski.org.pl, Strona Towarzystwa im. Witolda Lutosławskiego zawiera informacje o działalności Towarzystwa oraz materiały poświęcone Witoldowi Lutosławskiemu - życiorys, dokładne kalendarium, zdjęcia, opisy utworów, mp3, katalog dzieł, dyskografię, eseje o kompozytorze. 2003
Lutosławski. Homagium, Wydawnictwo Galerii Zachęta, Warszawa 1996
"Musik-Konzepte" 71/72/73 (Hg. Heinz-Klaus Metzger, Reiner Riehn), edition text + kritik, München 1991
"Muzyka" 1995, nr 1-2 [Numer monograficzny Kwartalnika Instytutu Sztuki PAN poświęcony twórczości Witolda Lutosławskiego]
"Res Facta Nova" nr 2 /11 (red. Bristiger Michał), Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 1997
Astriab Jan, Jabłoński Maciej, Jan Stęszewski (red.) Witold Lutosławski. Człowiek i dzieło w perspektywie kultury muzycznej XX wieku, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 1999
Będkowski Stanisław, Hrabia Stanisław Witold Lutosławski. A Bio-Bibliography, Greenwood Press, Westport - London 2001 (c.)
Chłopecki Andrzej Postsłowie. Przewodnik po muzyce Witolda Lutosławskiego, Towarzystwo im. Witolda Lutosławskiego, Warszawa 2012
Couchoud Jean Paul La musique polonaise et Witold Lutosławski, Stock, Paris 1981
Cyz Tomasz (red.) Witold Lutosławski. Portret w 10-lecie śmierci, w: Kontrapunkt, dodatek specjalny do „Tygodnika Powszechnego” 2004 nr 7 z dn. 15 lutego 2004
Gwizdalanka Danuta, Meyer Krzysztof Lutosławski. Droga do dojrzałości (tom I), PWM, Kraków 2003
Gwizdalanka Danuta, Meyer Krzysztof Lutosławski. Droga do mistrzostwa (tom II), PWM, Kraków 2004
Homma Martina Zwölfton-Harmonik - Formbildung „aleatorischer Kontrapunkt”, Bela Verlag, Köln 1996
Kaczyński Tadeusz Conversations with Witold Lutosławski, Chester, London 1984
Kaczyński Tadeusz Lutosławski nieznany
Kaczyński Tadeusz Lutosławski. Życie i muzyka, Sutkowski Edition, Warszawa 1994
Kaczyński Tadeusz Rozmowy z Witoldem Lutosławskim, TAU, Wrocław 1993
Kaczyński Tadeusz, Varga Bálint András Gespräche mit Witold Lutosławski, Verlag Philipp Reclam jun, Leipzig 1976
Maciejewski Bogusław M. Twelve Polish Composers, Allegro Press, London 1976
Markowska Elżbieta (red.) Lutosławski 1913-2013, Towarzystwo im. Witolda Lutosławskiego, Warszawa 2012
Meyer Krzysztof Witold Lutosławski, Ars Nova, Poznań 1994
Michalski Grzegorz Lutosławski w pamięci. 20 rozmów o kompozytorze, słowo/obraz, terytoria, Gdańsk 2007
Nikolska Irina Conversations with Witold Lutosławski (1987-92), melos: En Musiktidskrift, Stockholm 1994
Nikolska Irina Muzyka to nie tylko dźwięki. Rozmowy z Witoldem Lutosławskim, PWM, Kraków 2003
Nikolska Irina Статьи, беседы, воспоминания, Tantra, Moskwa 1995
Nordwall Ove (ed.) Lutosławski, Hansen, Stockholm 1968 (c.)
Owińska Zofia Lutosławski o sobie, słowo/obraz, terytoria, Gdańsk 2010
Paja-Stach Jadwiga Lutosławski i jego styl muzyczny, Musica Iagellonica, Kraków 1997
Paja-Stach Jadwiga Lutosławski Witold.w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „klł”, PWM, Kraków 1997
Paja-Stach Jadwiga Witold Lutosławski, Musica Iagellonica, Kraków 1996
Paja-Stach Jadwiga (red.) Witold Lutosławski i jego wkład do kultury muzycznej XX wieku, Musica Iagellonica, Kraków 2005
Petersen Peter Lutosławski Witold.w: Komponisten der Gegenwart (Hg. Hanns-Werner Heister, Walter-Wolfgang Sparrer), edition text + kritik, München 1992-
Pociej Bohdan Lutosławski a wartość muzyki, PWM, Kraków 1976
Polony Leszek (red.) Witold Lutosławski. Sesja naukowa poświęcona twórczości Kompozytora, Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 1985
Rae Charles Bodman Muzyka Lutosławskiego, PWN, Warszawa 1996
Rae Charles Bodman The Music of Lutosławski, Faber and Faber, London 1994
Rappoport Lidia Витольд Лютославский, Muzika, Moskwa 1976
Rust Douglas Conversation with Witold Lutosławski, "Musical Quarterly" 1995 nr 1, s. 207-223
Skowron Zbigniew Zeszyt myśli Witolda Lutosławskiego jako dokument jego drogi twórczej, "Ruch Muzyczny" 2007 nr 25, s. 11-13
Skowron Zbigniew (red.) Estetyka i styl w twórczości Witolda Lutosławskiego, Musica Iagellonica, Kraków 2000
Smoleńska-Zielińska Barbara, Zieliński Tadeusz A. Witold Lutosławski. Przewodnik po arcydziełach, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego , Warszawa 2011
Stucky Steven Lutosławski and his Music, Cambridge 1981
Tarnawska-Kaczorowska Krystyna (red.) Witold Lutosławski - prezentacje, interpretacje, konfrontacje.Materiały sesji muzykologów ZKP, ZKP, Warszawa 1984
publikacje
książki

O muzyce. Pisma i wypowiedzi (opr. Zbigniew Skowron), słowo/obraz, terytoria, Gdańsk 2011
Postscriptum (opr. i wybór tekstów Danuta Gwizdalanka i Krzysztof Meyer), Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 1999
Zapiski (opr. Zbigniew Skowron), Towarzystwo im. W. Lutosławskiego, Warszawa 2008
o naskontaktnasi mecenasi

Copyright © 2002-2011 Polskie Centrum Informacji Muzycznej
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.

Informujemy, że strona polmic.pl korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Użytkownicy naszego serwisu mogą określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w swojej przeglądarce. Korzystając z naszej strony, wyrażają oni zgodę na używanie cookie.

Akceptuję pliki cookie z tej strony.

EU Cookie Directive Module Information