kompozytorzy

03 Wrzesień 2010

KALENDARIUM

WYDARZENIA

postać

dnia

Tadeusz

Baird

płyta

dnia

Tadeusz Baird

Works for Orchestra

kompozycja

dnia

Baird Tadeusz

4 Nowele

książka

dnia

Baird Tadeusz, Grzenkowicz Izabella

Może jestem za mało muzykiem. Rozmowy, szkice, refleksje

NOWA MUZYKA POLSKA

Logowanie

kompozytorzy (B)

Zbigniew Bargielski, kompozytor; ur. 21 stycznia 1937, Łomża. Studiował prawo na Uniwersytecie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie (1954-57). W 1958 rozpoczął studia kompozytorskie w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej pod kierunkiem Tadeusza Szeligowskiego. Po jego śmierci kontynuował je u Bolesława Szabelskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach, uzyskując dyplom w 1964. W latach 1966-67 odbywał studia uzupełniające u Nadii Boulanger w Paryżu, a w 1972 – w Hochschule für Musik w Grazu. W 1986 był stypendystą Deutscher Akademischer Austauschdienst.
Jego utwory były wykonywane w wielu krajach Europy, w Stanach Zjednoczonych, Australii i Ameryce Południowej.
Zbigniew Bargielski jest laureatem wielu konkursów kompozytorskich. W 1965 otrzymał I nagrodę na Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Parades na orkiestrę (1970). Jego Kwartet smyczkowy nr 1 „Alpejski” (1976) uzyskał II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Artura Malawskiego w Krakowie w 1976 oraz został wyróżniony w 1981 na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu. Sen mara na tenor i fortepian do słów Kazimierza Wierzyńskiego (1982) zdobył III nagrodę na Konkursie im. Karola Szymanowskiego w 1982. W 1995 utwór Trigonalia na gitarę, akordeon, perkusję i orkiestrę kameralną (1994) był rekomendowany przez Międzynarodową Trybunę Kompozytorów UNESCO w Paryżu.
Został odznaczony medalem „Zasłużony dla kultury polskiej” (1990) oraz Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta (1995). W 2000 otrzymał w Wiedniu Anton-Benya-Preis, a w 2001 Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich.
Zbigniew Bargielski obok kompozycji zajmuje się publicystyką i pedagogiką muzyczną. Od 2002 wykłada kompozycję w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, a od 2003 w Akademii Muzycznej w Krakowie. Mieszka w Wiedniu.

twórczość

Twórczość Zbigniewa Bargielskiego jest na tle współczesnej muzyki polskiej zjawiskiem w znacznym stopniu autonomicznym, rozwijającym się niezależnie od mód, trendów i tendencji. Bargielski bardzo umiejętnie korzysta z różnych zdobyczy nowoczesnego języka kompozytorskiego, nie zrywa też radykalnie z tradycją, zachowuje jednak swoisty dystans zarówno wobec modernizmu, jak i postmodernizmu. Charakterystyczny rys nadaje muzyce Bargielskiego koncepcja systemu „centralnego”, organizującego zazwyczaj wysokość dźwięków, ale niekiedy stosowanego przez kompozytora również do organizacji rytmu lub barwy. „Procedura taka zakłada wyodrębnienie dominujących dźwięków - mówi kompozytor, które funkcjonują jako centra dla poszczególnych segmentów formy. Są one wydobywane na pierwszy plan poprzez częste repetycje, podczas gdy inne dźwięki, bardziej neutralne, tworzą strukturalne tło.”
W komentarzu do utworu Slapstick Zbigniewa Bargielskiego, zamieszczonym w książce programowej festiwalu „Warszawska Jesień” z roku 1998, Andrzej Chłopecki pisze: „To jasne, że twórczość Bargielskiego wciąż ewoluuje. Jest to jednak ewolucja, która biegnie jakby po okręgu, poszerzając swój estetyczny wymiar, wzbogacając się niuansowo, a nie skokowo. Warto na to zwrócić uwagę: w ostatnim dwudziestoleciu dziś sześćdziesięciojednoletni kompozytor nie przeszedł przez kryzys zmiany estetycznej orientacji ani gwałtownej (przykładem Penderecki), ani zawoalowanej, lecz równie czytelnej (przykładem Lutosławski). Jeśli jest w tej twórczości jakiś próg, to prawdopodobnie wyznacza go Koncert skrzypcowy z roku 1976. Intensywny walor liryczny tego utworu, choć nie zarażonego bakcylem ani nowej prostoty, ani nowego romantyzmu (który właśnie w tamtym - urastającym do rangi symbolu - roku, nie tylko zresztą polską muzykę frontalnie zaatakował) jest dyekretnym śladem wrażliwości Bargielskiego na powiew Zeitgeistu. Z owej estetycznej zawieruchy muzyka Zbigniewa Bargielskiego wyszła bez szwanku.”

Strona internetowa kompozytora: www.bargielski.com

kompozycje

Neosonatina na skrzypce i fortepian * (1956)

Siedem studiów na fortepian * (1957)

Parades na orkiestrę symfoniczną * (1965)

Danton czyli Kilka obrazów z dziejów Wielkiej Rewolucji Francuskiej, opera pseudohistoryczna (1968-69)

W kręgu na sopran, alt, baryton, bas solo i zespół kameralny do słów Alicji Patey-Grabowskiej * (1969)

Cztery pieśni miłosne na mezzosopran (alt) i fortepian do słów Alicji Patey-Grabowskiej * (1969-72)

Parades 1970 na orkiestrę * (1970)

Różany ogród na baryton lub alt i klarnet basowy do słów T. S. Eliota (1971)

Alicja w krainie czarów, opera kameralna dla młodzieży (1971-72)

Ein Zimmer na klarnet, puzon, wiolonczelę, fortepian i głos recytujący lub taśmę * (1972)

Koncert na perkusję i orkiestrę * (1975)

Koncert na skrzypce i orkiestrę * (1975)

Impromptu na perkusję solo * (1975)

Rapsodia Polska na instrumenty dęte i perkusję (1976)

Kwartet smyczkowy nr 1 „Alpejski” * (1976)

Dolina bielejących kości [wersja I] na zespół instrumentalny i perkusję (1977)

Dolina bielejących kości [wersja II] na fortepian improwizowany, zespół instrumentalny i perkusję * (1977-93)

I zapłoną oboje a nikt nie ugasi na orkiestrę smyczkową * (1978)

Klatka dla motyli na kwintet dęty * (1978)

W małym dworku, opera według Stanisława Witkiewicza (1979-80)

Es ist noch Nacht, noch ein Laut na mezzosopran, perkusję i orkiestrę (1980)

Traumvogel na akordeon i perkusję * (1980)

Kwartet smyczkowy nr 2 „Wiosenny” * (1980)

Wieczór z przeszłości na gitarę, klawesyn i czelestę * (1980)

Nokturn w błękicie na skrzypce i orkiestrę smyczkową (1981)

Ikar na klarnet basowy lub saksofon altowy i marimbafon lub wibrafon (1981)

Rozmowa z cieniem na 2 akordeony (1982)

Gemalte Wolken na akordeon solo (1982)

Sen mara [wersja I] na tenor i fortepian do słów Kazimierza Wierzyńskiego * (1982)

Sen mara [wersja II] na baryton i fortepian do słów Kazimierza Wierzyńskiego (1982)

Epitafium [wersja I] na 2 skrzypiec * (1982)

Cztery drzewa z rogiem na kwintet dęty (1982)

W czwórkę po drodze na kwartet saksofonowy (1982)

Pięciu po drodze, kwartet saksofonowy z marimbą (1982-86)

Epitafium [wersja II] na skrzypce i wiolonczelę (1982-99)

Rondo alla polacca na małą orkiestrę (1983)

Sonnenlieder na mezzosopran, baryton, bas, chór i zespół kameralny (1983)

Noc pożegnań na akordeon i kwartet smyczkowy (1983)

Labirynt na fortepian (1983)

Trzy polskie suity na akordeon solo (1984)

Czarne lustro na gitarę i akordeon (1984)

Inne głosy na obój i klarnet (1984)

Nokturn [wersja I] na skrzypce i gitarę (1984)

Nokturn [wersja II] na skrzypce i fortepian (1984)

Nokturn [wersja III] na flet i gitarę (1984)

Labirynt na wiolonczelę i akordeon (1984-87)

Kwartet smyczkowy z klarnetem „Po drugiej stronie lustra” (1985)

Zatopiony płomień na skrzypce, wiolonczelę i akordeon (1985)

Ogród namiętności na sopran, klarnet basowy (i saksofon altowy), perkusję i akordeon * (1985)

Arc-en-ciel na mandolinę i harfę celtycką (1985)

Muzyka ludowa na dwoje skrzypiec (1985)

Taniec polski na skrzypce (1985)

Kwartet smyczkowy nr 3 „Martwa natura z krzykiem” * (1985-86)

Wyprawa w niewysłowność na orkiestrę (1986)

Suita pieśni i tańców na akordeon (1986)

Sprawozdanie z lasku wiedeńskiego na zespół wokalny, fortepian (lub akordeon, lub klawesyn) i 3 flety (1986)

Grazer variationen na orkiestrę akordeonową (1987)

Sonata na skrzypce i fortepian (Sonata zapomnienia) * (1987)

Nocne ptaki na kwintet klarnetowy (1987)

Panopticum na dwa fortepiany (1987)

Iluzje i pragnienia na organy i perkusję (1988)

Kalejdoskop na akordeon (1988)

W ziemi niczyjej, oratorium (1988-89)

Krąg cieni na kwartet saksofonowy (1989)

Taniec drwali na klarnet, tubę i fortepian (1989)

Cha-ord na orkiestrę (1990)

Egad na akordeon i wibrafon (1991)

Młyn dźwiękowy na orkiestrę akordeonową i perkusję (1991)

Quatuor à l’heure dite na kwartet smyczkowy (1991)

Koncert na trąbkę i orkiestrę (1992)

Requiem na orkiestrę (1992)

Mutationen na taśmę (1992)

Przechadzka Beethovena do księcia Lichnowskiego na fortepian (1992)

Trigonalia na gitarę, akordeon, perkusję i orkiestrę kameralną (1994)

Kwartet smyczkowy nr 4 „Le temps ardent” (1994)

Concertino for piano and chamber orchestra (1995)

Taniec na granicy światła na zespół kameralny (1995)

Noc-Dzień, 5 pieśni na sopran i fortepian (1995)

Źródło nadziei na saksofon altowy i marimbę (1995)

Zagubione-odnalezione na skrzypce solo (1996)

Orfeusz na baryton, skrzypce i dzwonki (1996)

W poszukiwaniu straconego dźwięku na flet solo (1996)

Krajobraz wspomnień (Witold Lutosławski in memoriam) na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1996)

Hierofania dla 5 perkusistów (1996)

A la espagnola na gitarę solo (1996)

Tango na zespół kameralny (1997)

Slapstick na orkiestrę kameralną * (1997)

Shrine for Anonymous Victim, muzyka elektroniczna (1999)

Music for Children na fortepian (1999-2001)

Light Cross, muzyka elektroniczna (2000)

Tangoroso na fortepian na 4 ręce (2000)

Pchli targ [wersja I], cykl miniatur fortepianowych na 2 i 4 rąk (2000)

Pchli targ [wersja II] na zespół instrumentalny (2000)

Towards Organic Geometry, muzyka elektroniczna (2001)

Kwartet smyczkowy nr 5 „Le temps qui n'est plus” (2001)

Le cristal flamboyant na klawesyn i taśmę (2002)

Jeux à trois na 3 akordeony (2003)

List do Mileny na sopran, skrzypce i fortepian (2005)

L’espace attrapè na orkiestrę (2005)

Espace attrape na orkiestrę (2006)

Nokturn w czerwieni i błękicie na skrzypce i orkiestrę smyczkową (2007)

Koncert na trąbkę i orkiestrę (2007)

Kwartet smyczkowy nr 6 „Dramatyczny” (2008)

literatura wybrana

Dąbek Stanisław Twórczość Zbigniewa Bargielskiego, „Ruch Muzyczny” 1979 nr 5

Perkowska Małgorzata Bargielski Zbigniew. w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „ab”, PWM, Kraków 1979

Podobińska Klaudia Bargielski Zbigniew. w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „ab - suplement”, PWM, Kraków 1998

publikacje

rozprawy

Pytania i odpowiedzi, „Res Facta” 1971 nr 5

o nas kontakt nasi mecenasi nasze patronaty

NOWA MUZYKA POLSKA

Logowanie

Grove online

RILM online

JSTOR online