polmic logo 2009 250

newsletter
FB 50
XXV Festiwal Muzyki Kameralnej „Kwartet Śląski i jego goście”
15–26 listopada 2017, Katowice
„Mózg Festival”
XIII Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej i Sztuk Wizualnych
XII Międzynarodowy Festiwal im. Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego
17 listopada - 3 grudnia 2017
Jubileuszowy AŻ Festiwal
24 listopada – 10 grudnia 2017, Łódź
Nadzwyczajny koncert z okazji Roku Feliksa Nowowiejskiego „Profesor Mieczysław Nowakowski in memoriam”
24 listopada 2017, Warszawa
Finał Festiwalu „Obrazy z Conrada”
26 listopada 2017, Warszawa
Mistrzowie instrumentalistyki w cyklu koncertowym „Środa na Okólniku”
29 listopada 2017, Warszawa
Muzyka fortepianowa twórców z warszawskiej uczelni muzycznej
3 grudnia 2017, Warszawa
„Od Elsnera do Moryto”
4 grudnia 2017, Warszawa
I Międzynarodowy Konkurs Duetów Organowych „Per organo a quattro mani”
15–20 kwietnia 2018, Nowy Sącz

kompozytorzy (B)

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Y Z Ł

Tadeusz Baird,

kompozytor i pedagog; ur. 26 lipca 1928, Grodzisk Mazowiecki; zm. 2 września 1981, Warszawa. Studia w zakresie kompozycji rozpoczął w czasie okupacji u Bolesława Woytowicza i Kazimierza Sikorskiego. Po wojnie – w latach 1947-51 – kontynuował je u Piotra Rytla i Piotra Perkowskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Ponadto studiował grę na fortepianie u Tadeusza Wituskiego i przez trzy lata muzykologię na Uniwersytecie Warszawskim. Był jednym z inicjatorów i twórców odbywającego się od 1956 Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”. Od 1974 wykładał kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. W 1977 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego i objął katedrę kompozycji. Od 1976 był przewodniczącym polskiej sekcji SIMC, od 1979 – członkiem Akademie der Künste w Berlinie.
Tadeusz Baird jest laureatem wielu nagród krajowych i zagranicznych. W 1958 za Cztery eseje na orkiestrę (1958) otrzymał I nagrodę na Konkursie im. G. Fitelberga. Trzykrotnie uzyskał I miejsce na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu (1959 – za Cztery eseje; 1963 – za Wariacje bez tematu na orkiestrę symfoniczną, 1961-62; 1966 – za Cztery dialogi na obój i orkiestrę kameralną, 1964). Otrzymał również trzykrotnie Nagrodę Państwową (1951 – za Symfonię nr 1, 1950; 1964 – za całokształt twórczości; 1970 – za Symfonię nr 3, 1969 i Pięć pieśni na mezzosopran i orkiestrę kameralną do słów Ireny Poświatowskiej, 1968), Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki (1962 – za Erotyki 6 pieśni na sopran i orkiestrę symfoniczną do słów Małgorzaty Hillar, 1960-61), Nagrodę Muzyczną miasta Kolonii (1963), doroczną Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich za całokształt twórczości (1966), Nagrodę im. Sergiusza Kusewickiego (1968), Nagrodę Artystyczną m.st. Warszawy (1970), Nagrodę Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1971), Nagrodę im. Arthura Honeggera (1974), medal im. Jeana Sibeliusa (1976), Nagrodę Prezesa Rady Ministrów oraz medal Komisji Edukacji Narodowej (1979). W 1981 został pośmiertnie odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I klasy.

twórczość

Tadeusz Baird wyróżnia się wśród współczesnych kompozytorów polskich szczególnym szacunkiem dla tradycji. Przejawia się on w niezwykle subtelnym nawiązywaniu do muzyki minionych epok, spośród których Baird upodobał sobie zwłaszcza romantyzm, barok i renesans. Kompozytor stosuje archaizację brzmienia, wykorzystuje dawne zwroty melodyczne, ale oddziaływuje równiez w sferach mniej uchwytnych - emocji, wrażeń, ekspresji. Pieczołowicie dba o piękno współbrzmień, z ogromnym smakiem zestawia dźwiękowe barwy. Nie rezygnuje jednak z nowoczesnego języka kompozytorskiego, lecz umiejętnie łączy go z elementami tradycji. A cała muzyka Bairda jest przeniknięta niezwykle silnie pierwiastkiem lirycznym, który przejawia się najwyraźniej w rozwiniętej melodyce jego utworów. One są w najpiękniejszym tego słowa znaczeniu śpiewne. Jest utwór Tadeusza Bairda, w którym wszystkie wymienione cechy jego muzyki występują równocześnie i w całej okazałości. Są to przejmująco piękne Cztery sonety miłosne do słów Williama Szekspira w przekładzie Macieja Słomczyńskiego na baryton i orkiestrę, napisane w 1956 roku. Niewiele jest dzisiaj muzyki tak głęboko lirycznej, niezwykle ekspresyjnej, wreszcie tak intensywnie subiektywnej.

Strona internetowa o kompozytorze: www.baird.polmic.pl

kompozycje

Sonatina na fortepian nr 1 * (1949)
Sinfonietta na orkiestrę * (1949)
Koncert na fortepian i orkiestrę * (1949)
Uwertura w dawnym stylu na orkiestrę (1950)
Symfonia nr 1 * (1950)
Colas Breugnon suita w dawnym stylu na orkiestrę smyczkową z fletem * (1951)
Mała suita dziecięca na fortepian * (1952)
Sonatina na fortepian nr 2 * (1952)
Uwertura giocosa na orkiestrę * (1952)
Symfonia nr 2 (Sinfonia quasi una fantasia) * (1952)
Trzy pieśni do tekstów starowłoskich na sopran, 3 altówki i wiolonczelę * (1952)
Dwa kaprysy na klarnet i fortepian * (1953)
Koncert na orkiestrę * (1953)
Suita liryczna 4 pieśni na sopran z towarzyszeniem orkiestry symfonicznej do słów Juliana Tuwima * (1953)
Dwie pieśni miłosne na sopran i fortepian (1953)
Dwie pieśni na chór mieszany * (1953)
Ballada o żołnierskim kubku na baryton, głos recytujący, chór mieszany i orkiestrę do słów Stanisława Strumph-Wojtkiewicza (1954)
Cztery preludia na fagot i fortepian * (1954)
Pięć piosenek dla dzieci na głos żeński i fortepian * (1955)
Cassazione per orchestra * (1956)
Divertimento na flet, obój, klarnet i fagot * (1956)
Biegną wody potoku na chór mieszany a cappella * (1956)
Kwartet smyczkowy * (1957)
Cztery eseje na orkiestrę * (1958)
Ekspresje na skrzypce i orkiestrę * (1958-59)
Egzorta do tekstów starohebrajskich na głos recytujący, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną * (1959-60)
Erotyki 6 pieśni na sopran i orkiestrę symfoniczną do słów Małgorzaty Hillar * (1960-61)
Etiuda na orkiestrę wokalną, perkusję i fortepian * (1961)
Pieśni truwerów na alt (lub mezzosopran) z towarzyszeniem 2 fletów i wiolonczeli * (1963)
Jutro dramat muzyczny w jednym akcie do libretta Jerzego S. Sito * (1964-66)
Cztery pieśni na mezzosopran i orkiestrę kameralną do wierszy Vesny Parun * (1966)
Cztery nowele na orkiestrę kameralną * (1967)
Sinfonia breve na orkiestrę * (1968)
Pięć pieśni na mezzosopran i orkiestrę kameralną do słów Haliny Poświatowskiej * (1968)
Symfonia nr 3 * (1969)
Goethe-Briefe kantata na baryton, chór mieszany i orkiestrę * (1970)
Play for string quartet * (1971)
Psychodrama na orkiestrę * (1972)
Koncert na obój i orkiestrę * (1972-73)
Elegeia na orkiestrę * (1973)
Sceny (Rozmowa, spór i pojednanie) na wiolonczelę, harfę i orkiestrę * (1976-77)
Wariacje w formie ronda na kwartet smyczkowy * (1978)
Canzona na orkiestrę * (1980)
Głosy z oddali 3 pieśni na baryton i orkiestrę do słów Jarosława Iwaszkiewicza * (1981)

literatura wybrana

„Muzyka” 1984 nr 1/2 [numer specjalny poświęcony twórczości Tadeusza Bairda]
Grzenkowicz Izabella Tadeusz Baird. Rozmowy, szkice, refleksje, PWM, Kraków 1998
Jasińska-Jędrosz Elżbieta Spuścizna Tadeusza Bairda w Archiwum Kompozytorów Polskich BUW, "Ruch Muzyczny" 2004 nr 22, s. 5
Tarnawska-Kaczorowska Krystyna Tadeusz Baird, Ars Nova, Poznań 1995
Tarnawska-Kaczorowska Krystyna Tadeusz Baird. Glosy do biografii, PWM, Kraków 1997
Tarnawska-Kaczorowska Krystyna (red.) Tadeusz Baird - sztuka dźwięku, sztuka słowa. Materiały sympozjum, Sekcja Muzykologów ZKP, Warszawa 1982
Zieliński Tadeusz A. Tadeusz Baird, PWM, Kraków 1966