21 września 2014
English (United Kingdom)Polish (Poland)

LEGENDA

Gwiazdki * przy tytułach kompozycji oznaczają, że partytura utworu (wydana lub kserokopia rękopisu) znajduje się w zbiorach bibliotecznych Polskiego Centrum Informacji Muzycznej.

Paweł Łukaszewski

postać

dnia

Paweł

Łukaszewski

Łukaszewski Paweł  Sacred Music

płyta

dnia

Łukaszewski Paweł

Sacred Music

Łukaszewski Paweł II Kwartet smyczkowy

kompozycja

dnia

Łukaszewski Paweł

II Kwartet smyczkowy

Gronau-Osińska Alicja (red.) Almanach Kompozytorów Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie. Tom I i II

książka

dnia

Gronau-Osińska Alicja (red.)

Almanach Kompozytorów Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie. Tom I i II

NOWA MUZYKA POLSKA

Logowanie



JSTOR online

JSTOR
Chcesz wejść?
Skontaktuj się z nami!

 

kompozytorzy (K)
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
Krzysztof Knittel, kompozytor i wykonawca; ur. 1 maja 1947, Warszawa. Studiował reżyserię dźwięku, kompozycję (u Tadeusza Bairda, Andrzeja Dobrowolskiego i Włodzimierza Kotońskiego) oraz muzykę komputerową (u Lejarena Hillera) w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Od 1973 współpracuje ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia. W latach 1974-75 studiował programowanie w Instytucie Matematycznym Polskiej Akademii Nauk. W 1978 pracował w The Center of the Creative and Performing Arts w Buffalo.
Jest współzałożycielem grup twórczych: Grupy Kompozytorskiej KEW – z Elżbietą Sikorą i Wojciechem Michniewskim (1973-76), Cytula Tyfun da Bamba Orkiester – z Andrzejem Bieżanem, Mieczysławem Litwińskim i Tadeuszem Sudnikiem (1981), Niezależnego Studia Muzyki Elektroakustycznej – m.in. ze Stanisławem Krupowiczem i Pawłem Szymańskim (1982-84), Light from Poland – z poetą Tadeuszem Sławkiem, Mieczysławem Litwińskim i Bogusławem Mizerskim (1985-87), European Improvisation Orchestra (1996-98). W 1986 razem z Piotrem Bikontem i Markiem Chołoniewskim założył istniejący do dzisiaj zespół Pociąg Towarowy, a w 1989 – Studio CH&K przekształcone w trio CH&K&K (z Markiem Chołoniewskim i Włodzimierzem Kiniorskim; od 1999), od 2004 współtworzy zespół Kawalerowie błotni – m.in. razem z Jerzym Kornowiczem, Ryszardem Latecki i Tadeuszem Wieleckim.
Jako kompozytor i wykonawca swoich utworów Krzysztof Knittel brał udział w prestiżowych festiwalach muzyki współczesnej (m.in. Warszawska Jesień, ISCM w Paryżu, Fylkingen w Sztokholmie, Living in A Virtual World w Toronto, Experimentelle Musik Festival w Monachium, Festival International de Musique Experimentale w Bourges, Ton-Art w Bernie, Musica Ficta w Wilnie, Dresdner Tage der zeitgenössischen Musik, Melos-Etos w Bratysławie). Koncertował w większości krajów europejskich, Azji, Ameryce Północnej i Południowej (m.in. monograficzne koncerty w Brazylii, Czechach, Hiszpanii, Niemczech, Polsce, Rosji, na Węgrzech), w takich salach koncertowych, jak Carnegie Hall, Lincoln Centre i The Kitchen w Nowym Jorku, Glenn Gould Studio w Toronto, Théâtre de la Ville i Théâtre du Lierre w Paryżu, Stedelijk Museum w Amsterdamie, Kunstmuseum Bern, ORF Studio w Grazu.
Realizuje utwory komputerowe i elektroakustyczne, komponuje muzykę baletową, tworzy instalacje dźwiękowe, pisze utwory na orkiestrę, chóry, zespoły kameralne – m.in. dla Filharmonii Narodowej, Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia, Orkiestry Kameralnej Polskiego Radia Amadeus, orkiestry Sinfonia Varsovia, Chóru Camerata Silesia, solistów – Elżbiety Chojnackiej, Olgi Pasiecznik (nagroda Orfeusza na „Warszawskiej Jesieni” w 1999 za kreację w The HeartPiece – Double Opera skomponowanej wspólnie z Johnem Kingiem), Janusza Olejniczaka, Tomasza Stańki i wielu innych.
Jako dziennikarz muzyczny współpracował z „Tygodnikiem Literackim”, telewizyjnym „Pegazem”, Redakcją Muzyki Poważnej TVP, pismami „Ruch Muzyczny” i „Studio”.
Krzysztof Knittel w 1985 otrzymał Nagrodę „Solidarności” za kwartet smyczkowy poświęcony księdzu Jerzemu Popiełuszce, w 1998 został nagrodzony przez Foundation for Contemporary Performance Arts w Nowym Jorku, w 2003 otrzymał Nagrodę im. Cypriana Norwida oraz Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich, w 2005 Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz złoty medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.
Od 1986 prowadzi wykłady na temat nowej muzyki (m.in. w Warszawie, Monachium, Bostonie, Filadelfii, Barcelonie, Alicante, Budapeszcie, Viitasaari). Od 2001 wykłada w Akademii Muzycznej w Łodzi, od 2007 - w Akademii Muzycznej w Krakowie, a od 2011 roku także na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. W grudniu 2012 roku uzyskał stopień naukowy profesora.
W 1981 współpracował z Komisją Kultury „Solidarności” regionu Mazowsze, współtworzył też Koło Twórców Niezależnych. W stanie wojennym działał w środowiskach kultury niezależnej. W latach 1989-92 był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej, współtworzył Festiwal „Audio-Art” w Centrum Sztuki Współczesnej w Zamku Ujazdowskim, w latach 1995-98 był dyrektorem Festiwalu „Warszawska Jesień”, w latach 1999-2003 prezesem Związku Kompozytorów Polskich, w latach 2000-2005 wiceprezesem Polskiej Rady Muzycznej, od grudnia 2005 jej przewodniczy, od 2003 do 2006 był członkiem Rady Nadzorczej Telewizji Polskiej S.A. Od 2004 jest członkiem Rady Programowej Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, od 2006 członek Rady Stowarzyszenia ZAiKS.

aktualizacja: marzec 2013 (ai)
twórczość

Krzysztof Knittel to może najbardziej niezależny z polskich kompozytorów współczesnych. Od debiutu na „Warszawskiej Jesieni” w 1975 roku utworem punkty/linie na klarnet, taśmy i slajdy idzie własną drogą, ignorując główne tendencje kształtujące zmienny obraz twórczości muzycznej naszych czasów. Rok wcześniej, wraz z Wojciechem Michniewskim i Elżbietą Sikorą - tworzącymi z Knittlem Grupę KEW - prezentował na „Warszawskiej Jesieni” eksperymentalną improwizację o tytule Drugi poemat tajemny. Już wtedy był znanym kompozytorem piosenek, z których Koncert jesienny, śpiewany przez Magdę Umer, przyniósł mu ogromną popularność. W programie „Warszawskiej Jesieni” z 1977 roku, komentując swój utwór Dorikos na kwartet smyczkowy i taśmę, w którym wykorzystany został wiersz Zbigniewa Herberta Co myśli Pan Cogito o piekle, Knittel napisał:

„Każda epoka tworzy własne pojęcie harmonii. Dla mnie obecny okres stanowi zadziwiającą symbiozę przeciwieństw. W tym, co nas otacza, instynktownie wyławiamy antynomie - piękno istnieje dzięki brzydocie, dobro dzięki złu, tylko do istoty takich pojęć jak Bóg i Wszechświat należą zarówno wartości skrajne, absolutne, jak i wszystkie odcienie między nimi. Staje się coraz bardziej naturalne, że człowiek wrażliwy, świadomy zwiększających się kontrastów i ciągle doskonalonej, społecznej i własnej hipokryzji, szamocze się pomiędzy wieloma przeciwstawnymi wartościami. Walczy o siebie i najczęściej ze sobą o inną, nową zgodność oddalających się od siebie, rozbitych na cząstki, niekonsekwentnych i niespójnych postaw i poglądów. Często jednak sztuka bywa traktowana jako program terapeutyczny lub jako sformułowanie pewnych intencji. Mówiąc o pierwiastku apollińskim, o absolucie i pięknie, powołujemy się na bogów egipskich, greckich, na historie biblijne. Ale tam roi się aż od okrucieństw, gwałtów, tkliwość przeplata się z nienawiścią - ciąg sprzeczności, mitycznych nieporozumień, zamiast spokojnego, boskiego ładu. Idylliczna filozofia «harmonii sfer» wydaje się dzisiaj złudna i niebezpieczna. Przypomina gazetową wersję systemu, w którym mocną ręką «Dobra», w ustalonym kierunku «Piękna» prowadzi się tłumy chętnych i niechętnych. Wolę porównanie sztuki z papierkiem lakmusowym, niż z broszurą propagandową - badać związek sprzeczności bez fałszywego dopasowywania. Dopiero wiara i brak wiary, nadzieja i brak nadziei mogą objawić nową wiedzę, nauczyć głębszego odczuwania, może miłości.”

Oprócz mniej lub bardziej tradycyjnej kompozycji Knittel uprawia również performanse, tworzy instalacje dźwiękowe i gra muzykę improwizowaną. Wiąże się to z jego udziałem w wielu grupach i zespołach, których był zazwyczaj współzałożycielem. Obok wspomnianej już Grupy KEW były to „Cytula Tyfun da Bamba Orkiester”, Niezależne Studio Muzyki Elektroakustycznej, „Light from Poland”, „Pociąg towarowy”, „Go-Go Boys”, Studio CH&K, European Improvisation Orchestra. Należy tu jednak zauważyć, że Knittel jest również autorem choćby Kwartetu smyczkowego poświęconego księdzu Jerzemu Popiełuszce, za który w roku 1985 otrzymał nagrodę muzyczną podziemnej „Solidarności”, niedawno zaś powstały utwory Z głębokości wołam do Ciebie, Panie do tekstów Psalmów (2000), El maale rachamim - utwór poświęcony pamięci ofiar Jedwabnego (2001) i Pieśni Norwidowe (2001). Jednak z kompozycji tamtego okresu największe emocje wzbudziła opera HeartPiece, napisana wspólnie z amerykańskim kompozytorem i gitarzystą Johnem Kingiem. Jej eksperymentalny charakter dobrze „streszcza” istotę ideowej postawy twórczej Knittla.
kompozycje
Preludium na fortepian (1972)
punkty/linie na klarnet, taśmy i slajdy (1973)
~440 na skrzypce, fortepian i taśmę (1973)
à la Santé na klarnet, puzon, wiolonczelę i fortepian (1974)
objazd, zdarzenie muzyczne na mówcę, wiolonczelę, fortepian, perkusję i taśmy (1974)
forma A, forma E na kwintet dęty i światła (1974)
Drugi poemat tajemny, muzyka elektroniczna [skomponowana wspólnie z Elżbietą Sikorą i Wojciechem Michniewskim] (1974)
Lipps na trio jazzowe i orkiestrę symfoniczną (1974-78)
W Tatrach, muzyka elektroniczna [skomponowana wspólnie z Elżbietą Sikorą i Wojciechem Michniewskim] (1975)
Kwartet smyczkowy „Ursus” * (1976)
Strefy przylegania, muzyka elektroniczna [skomponowana wspólnie z Elżbietą Sikorą i Wojciechem Michniewskim] (1976)
dorikos, siedem miniatur na kwartet smyczkowy i taśmę (1976-77)
resztki, muzyka na taśmę (1978)
Glückspavillon dla Kasi, teatr muzyczny na tubę i taśmę (1978)
Trzy etiudy na fortepian (1978)
szkice I dla dowolnych wykonawców, partytura graficzna (1978)
Niskie dźwięki (nr 1-5) na instrumenty, głosy i taśmę (1978-91)
poligamia, muzyka elektroniczna [skomponowana wspólnie z Andrzejem Bieżanem] (1979)
3 studia na taśmę (1979)
szkice dla dowolnych wykonawców (1979)
Pięć utworów na wiolonczelę i fortepian * (1979-80)
norcet 1, muzyka komputerowa (1980)
norcet 2, muzyka komputerowa (1980)
Trzy etiudy na fortepian (1980)
Głos kobiecy, muzyka do baletu na perkusję i taśmę według wierszy Rafała Wojaczka (1980)
29 pięciolinii na orkiestrę kameralną (1980-81)
Światło, monolog dla aktorki (1981)
Niebo gwiaździste na zespół perkusyjny (1982)
Człowiek-Orkiestra I na dowolne instrumenty i taśmę (1982)
Czarna Woda, Biała Woda, Stary Strumień na instrumenty i taśmę (1983)
To, co jest na pięć dowolnych instrumentów i fortepian (1983)
Cztery preludia na fortepian * (1983)
nora na instrument klawiszowy lub harfę (1983)
Kwartet smyczkowy „1984-85” * (1984-85)
lapis, muzyka elektroniczna (1985)
Utwory w starym stylu, muzyka na taśmę (1985)
Trzy kasety dla trzech wykonawców (1986)
poko, muzyka na taśmę (1986)
Pilot automatyczny, suita na głosy, saksofon, instrumenty elektroniczne [skomponowana wspólnie z Markiem Chołoniewskim] (1986)
Ave vita na saksofon, wiolonczelę, fortepian i perkusję (1986)
Walka brata Jana na flet, puzon, gitarę, skrzypce i perkusję * (1987)
Trzy pieśni bez słów na sopran i taśmę (1987)
Nibiru na orkiestrę smyczkową i klawesyn (1987)
14 wariacji Piotra Bikonta i Krzysztofa Knittla na temat 14 wariacji Edwina Morana na temat 14 słów Johna Cage’a na głosy, instrumenty i komputer (1987, 1992)
Histoire I na taśmę (1988)
Etwas aus Leben na głos, fortepian i taśmę (1988)
Histoire II na klarnet, fortepian, syntezator i taśmę (1989)
Histoire III na klawesyn i taśmę * (1989)
Człowiek-Orkiestra II na syntezatory, komputer i obiekty (1989)
Jingle-Jungle na głosy, syntezatory i komputer (1989)
Granice niczego na instrumenty, syntezatory i komputery (1990)
Człowiek-Natura, kolekcja szesnastu graficznych kompozycji komputerowych (1991)
Homage to Charles Ives na flet, obój, klarnet, fagot, fortepian, perkusję, altówkę i kontrabas (1991-92)
instant reactions na głos, instrumenty, syntezator i komputer (1992)
Between na fortepian i taśmę * (1993)
Negev I na instrumenty perkusyjne i syntezator (1993)
Szatan w Goraju, muzyka do baletu na flet, fortepian, skrzypce, wiolonczelę i taśmę według powieści Isaaka Bashevisa Singera (1993)
Nogi, instalacja interaktywna (1993)
Rzeźba radiowa, instalacja interaktywna (1994)
Przejście, instalacja interaktywna (1994)
Sonata da camera nr 1 na trąbkę i syntezatory [dla Tomasza Stańki] (1994)
Disco, instalacja interaktywna (1994)
Wybraniec (Der Erwählte), muzyka do baletu na zespół kameralny według powieści Tomasza Manna (1994-95)
Sonata da camera nr 2 na 2 syntezatory [dla Marka Chołoniewskiego] (1995)
Sonata da camera nr 3 na klawesyn i syntezatory [dla Władysława Kłosiewicza] (1995)
Performance synestetyczny z Anną Marią Bauer (1995)
Duo na klarnet i taśmę (1995)
Raum der Begegnung, instalacja video (1995)
Pamięci Barbary Zbrożyny na syntezator i sampler (1996)
Księga Beowulfa, muzyka skomponowana wspólnie z Piotrem Bikontem, Markiem Chołoniewskim, Włodzimierzem Kiniorskim i Tomaszem Stańko (1996)
Surface en rotation, muzyka na taśmę (1997)
Sonata da camera nr 4 na skrzypce, wiolonczelę i syntezatory [dla Laszlo Melisa i Alberta Markosa] (1997)
Sonata da camera nr 5 na wiolonczelę i syntezatory [dla Andrzeja Wróbla] (1997)
Przebudzenia, muzyka do baletu według powieści Olivera Sachsa [skomponowana wspólnie z Piotrem Bikontem, Markiem Chołoniewskim i Włodzimierzem Kiniorskim] (1998)
Sonata da camera nr 6 na violę da gamba, fortepian preparowany i syntezatory [dla Kazimierza Pyzika i Marka Mietelskiego] (1998)
The HeartPiece – Double Opera [skomponowana wspólnie z Johnem Kingiem] (1999)
Sonata da camera nr 7 na saksofon tenorowy i live electronics [dla Eda Bogaarda] (1999)
Interakcje, muzyka komputerowa [skomponowana wspólnie z Tadeuszem Sudnikiem] (1999)
1h05’, performance ze Stasysem Eidrigeviciusem i Tadeuszem Sudnikiem (1999)
Bücklein Grooves [skomponowane wspólnie z Markiem Chołoniewskim i Włodzimierzem Kiniorski] (1999)
Z głębokości wołam do Ciebie, Panie..., psalmy na chór i dźwięki elektroniczne (2000)
Spielverkehrte Reise na sopran, aktora i dźwięki elektroniczne (2000)
Sonata da camera nr 8 na recytatora i live electronics [dla Andrzeja Chłopeckiego] (2000)
Sonata da camera nr 9 na saksofon i live electronics [dla Włodzimierza Kiniorskiego] (2000)
Sonata da camera nr 10 na theremin i live electronics [dla Andreja Smirnova] (2000)
Komunikaty meteorologiczne, performance z Krzysztofem Zarębskim i Zofią Knittel (2000)
El maale rahamim... na chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (2001)
Pieśni Norwidowe na sopran i fortepian (2001)
Trio na dowolne instrumenty melodyczne (2001)
Sonata da camera nr 11 na kontrabas i live electronics [dla Aleksandra Gabrysia] (2002)
Negev II na głos, instrumenty perkusyjne, syntezator i sampler (2002)
Cyrk przyjechał (Der Zirkus ist gekommen) na sopran, tancerkę, flet, wiolonczelę, fortepian, fortepian preparowany i 2 płyty CD (2003)
V2R Trio (Grand River Trio) na klarnet, skrzypce, fortepian i CD (2003)
Dotykać węża od środka, instalacja dotykowo-dźwiękowa (2003)
Live from CNN na głos, puzon, syntezator i taśmę (2003)
Pamiętnik z Powstania Warszawskiego na 5 aktorów, chór żeński, fortepian, wiolonczelę, orkiestrę symfoniczną i dźwięki elektroniczne (2004)
Męka Pańska według Świętego Mateusza na głosy solowe, chór mieszany, dwóch perkusistów, orkiestrę smyczkową i dźwięki elektroniczne (2004)
Koncert na klawesyn i orkiestrę (2004)
...w przeciwną stronę... na 4-kanałową taśmę (2004)
Sonata da camera nr 12 na saksofon i syntezator [dla Marka Chołoniewskiego i Włodzimierza Kiniorskiego] (2004)
Sonata da camera nr 15 na fortepian, syntezator i sampler [dla Jerzego Kornowicza] (2005)
Vagante na solistów, orkiestrę i taśmę (2005)
Sonata da camera nr 13 i 14 na skrzypce, syntezator i sampler [dla Krzysztofa Bąkowskiego] (2005)
Sonata da camera nr 17 na organy [dla Ireny Wisełki] (2005)
Fale elektroniczne (2005)
Społeczne / aspołeczne, performance oraz instalacja video (2005)
Sonata da camera nr 16 na trzech aktorów i zespół instrumentalny [dla „de ereprijs”] (2006)
Sonata da camera nr 18 na organy [dla Michała Górczyńskiego i Bartosza Kowalskiego-Banasewicza] (2006)
Strzępy pamięci I, muzyka komputerowa i video (2006)
Homage to J.C., obraz dźwiękowy z natury i cywilizacji (2006)
Epizod pierwszy na skrzypce, perkusję i fortepian (2006)
Toccata na orkiestrę symfoniczną (2007)
Strzępy pamięci II na 2 fortepiany, dźwięki komputerowe i wideo (2007)
Szkice II dla dowolnych wykonawców, partytura graficzna (2007)
Pory roku, instalacja dźwiękowa (2008)
Tanie imitacje na flet, klarnet/ klarnet basowy, kwartet smyczkowy, fortepian i CD (2008)
Cimochowizna, partytura graficzna (2009)
Wprawki mistrza, muzyka elektroakustyczna grana na żywo do filmów Davida Wark Griffitha z lat 1909-1915: What shall we do with our old? (Co zrobić z naszymi staruszkami); The girl and her trust (Dziewczyna i powierzone jej dobro); Those awful hats (Te okropne kapelusze); The mathering heart (Matczyne serce); A corner in wheat (Spekulant zbożowy); The country doctor (Wiejski lekarz); The painted lady (Malowana dama) (2009)
szkice III dla dowolnych wykonawców, partytura graficzna (2010)
Epizod drugi na dwoje skrzypiec i taśmę (2010)
Chopin Air, instalacja dźwiękowa (2010)
Free for Windows na gitarę i live electronics (2011)
Spotkania (w dwóch niespełnionych aktach) muzyka dla Polskiego Teatru Tańca i Teatru Wielkiego w Łodzi (2011)
free for(m) macwin no 1, muzyka elektroakustyczna (2011)
O tym czego nie ma na instrumenty elektroniczne i zespół kameralny (2012)
free for(m) macwin no 2, muzyka elektroakustyczna (2012)
Partita 1 (Koori) na saksofon, orkiestrę symfoniczną i media elektroniczne (2013)
Partita II (Inuit) na flet, orkiestrę smyczkową i media elektroniczne (2013)
literatura wybrana
O nowej operze, globalizacji, lustrach i filcowej rzeźbie z Krzysztofem Knittlem rozmawia Elżbieta Szczepańska-Lange, „Ruch Muzyczny” 2001
Wywiad Jana Topolskiego i Michała Mendyka z Krzysztofem Knittlem, „Glissando” 2004 nr 3
Dmowska Agnieszka Nowe władze Związku Kompozytorów Polskich, „Polish Culture” 1999 nr 2, s. 47
Knittel Krzysztof Autorefleksja.w: Przemiany techniki dźwiękowej, stylu i estetyki w polskiej muzyce lat 70. (red. Leszek Polony), Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 1986
Skowron Zbigniew Knittel Krzysztof.w: Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Zweite, neubearbeitete Ausgabe (Hg. Ludwig Finscher), Personenteil 10, Bärenreiter / Metzler, Kassel / Stuttgart 2003
Szczepańska Elżbieta Knittel Krzysztof.w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „klł”, PWM, Kraków 1997
Thomas Adrian Knittel Krzysztof.w: The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Second Edition (ed. Stanley Sadie), vol. 13, Macmillan Publishers Limited, London 2001
publikacje
artykuły

Mon aventure avec la performance / My adventure with the performance album / international, Montagne Froide / Cold Mountain,
W stronę sztuki... (Czy – jeśli „sztuka jest odblaskiem dobra” – opisywanie tego, co dobre w świecie jest tym odblaskiem właśnie?) wstęp do albumu Labirynt 2007, BWA, Lublin 2008
o naskontaktnasi mecenasi

Copyright © 2002-2011 Polskie Centrum Informacji Muzycznej
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.

Informujemy, że strona polmic.pl korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Użytkownicy naszego serwisu mogą określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w swojej przeglądarce. Korzystając z naszej strony, wyrażają oni zgodę na używanie cookie.

Akceptuję pliki cookie z tej strony.

EU Cookie Directive Module Information