Polmic - FB


relacje i recenzje wydarzeń

11. edycja Festiwalu Era Schaeffera

eraW warszawskim Basenie Artystycznym, 24 października 2019 roku odbyła się 11. edycja Festiwalu Era Schaeffera "The Eternal Carousel", podczas którego została przybliżona postać i dorobek twórczy genialnego polskiego kompozytora Bogusława Schaeffera. Festiwal stanowił symboliczne pożegnanie z Mistrzem, który zmarł 1 lipca 2019 roku, niespełna miesiąc po swoich 90. urodzinach. 

Festiwal był multimedialnym i audiowizualnym wydarzeniem inspirowanym dźwiękiem, słowem, ruchem, obrazem, utrzymanym w technice collage'u. Wydarzenie uświetnili artyści sceny polskiej i zagranicznej wśród, których znaleźli się Lidia Bogaczówna, Izabela Warykiewicz, Sean Palmer, Marcel Wiercichowski, Witold Jurewicz, Janusz Radek, Marcin Wyrostek z zespołem Corazone, Andy Ninvalle, Temina Cadi Sulumuna, Patryk Zakrocki, Andrzej Karałow & Maciej Piszek z gościem specjalnym Michałem Urbaniakiem. Za reżyserię i scenariusz spektaklu odpowiadał Maciej Sobociński. Goście mogli podziwiać także prace graficzne Schaeffera.

"Spektakl jest precyzyjnie zaplanowany. Muzyka i aktorzy dosłownie ze sobą współpracują dlatego, że są to artyści, którzy swoimi dźwiękami i energią stymulują akcje aktorskie. To wszystko w formie spektaklu przeplata się ze sobą bardzo płynnie i jest przemyślane zarówno tekstowo jak i muzycznie tworząc całość. Bogusław Schaeffer jest inspirującym artystą. Pracując nad Erą Schaeffera mam poczucie absolutnej wolności. Era Schaeffera już od pierwszej edycji cieszyła się zaufaniem Profesora. Nigdy nie ingerował w to jak opowiadamy jego świat i był z nami co roku dopóki mógł i kibicował nam. Myślę, że ta wolność i ta radość z obcowania z jego grafikami, muzyką i dramatami w nas została" – powiedział reżyser spektaklu Maciej Sobociński.

Schaeffer był twórcą totalnym, lekceważył kanony stylistyczne, a nawet techniczne. Mówił, że "w sztuce nie wolno niczego powtarzać za innymi". Jego niezwykłe dokonania, szczególnie w dziedzinie muzyki i twórczości teatralnej, stawiają go na czele najciekawszych twórców w dziejach kultury. W tym aspekcie dzieła artysty są nieskończonym źródłem inspiracji dla kolejnych pokoleń. Kompozycje Schaeffera grają orkiestry z całego świata. Artysta jest też jednym z najchętniej wystawianych polskich autorów pośród współczesnych dramatopisarzy, a jego sztuki zostały przetłumaczone na 17 języków. Odtwórcami postaci schaefferowskich dramatów byli znani polscy aktorzy, m.in.: Jan Peszek, Mikołaj i Andrzej Grabowscy, Jan Frycz, Jan Machulski czy Marek Frąckowiak. Bogusław Schaeffer mimo wielkiego wkładu w rozwój Kultury Polskiej jest mało znany w naszym kraju, dlatego przybliżeniem jego artystycznej twórczości, nie tylko jako dramatopisarza, ale też kompozytora zajmuje się Fundacja Przyjaciół Sztuk Aurea Porta. Fundacja od lat skupia się na promocji, archiwizacji i upowszechnianiu dorobku artystycznego Profesora.

Patronat medialny nad Festiwalem objęło Polskie Centrum Informacji Muzycznej POLMIC.

Relacja fotograficzna z wydarzenia dostępna jest na stroniehttps://www.akpa.pl/imprezy.php?id=54412&type=0&width=1475

American Council for Polish Culture Award dla Marty Ptaszyńskiej

ACPCW dniach 6–8 września 2019 w Warszawie w hotelu Bristol odbywała się 71. Doroczna Konferencja Amerykańskiej Rady do Spraw Kultury Polskiej (American Council for Polish Culture – ACPC), podczas której Marta Ptaszyńska została uhonorowana nagrodą American Council for Polish Culture.

Konferencję otworzył Prezydent ACPC Thomas Payne. Podczas obrad odbyły się sesje biznesowe, wykłady i koncert duetu wiolonczelowego Wojciecha Bafeltowskiego i Mateusza Błaszczaka. Prezesi i delegaci z wielu organizacji propagujących kulturę polską w Stanach Zjednoczonych złożyli sprawozdania ze swojej działalności.

7 września odbył się uroczysty bankiet, na którym Nagrodę za Osiągnięcia w Dziedzinie Kultury otrzymała kompozytorka Marta Ptaszyńska.

Laudację przygotował dr Jarosław Golembiowski, który zaznaczył, że: „Urodzona w Warszawie profesor Marta Ptaszyńska studiowała kompozycję w Akademii Muzycznej w Warszawie i Poznaniu. Przez wiele lat Witold Lutosławski, był jej mentorem. W latach 1969–70 odbyła studia podyplomowe pod kierunkiem legendarnego pedagoga Nadii Boulanger w Paryżu oraz uczęszczała na zajęcia u kompozytora Oliviera Messiaena w Konserwatorium Paryskim i Centre Bourdan. Od 1972 r. Ptaszyńska mieszka w Stanach Zjednoczonych. W 1974 r. Uzyskała dyplom artysty w dziedzinie gry na instrumentach perkusyjnych w Cleveland Institute of Music. Od 1974 r. Ptaszyńska prowadziła zajęcia kompozycji i perkusji w Bennington College w Vermont, na University of California w Berkeley i Santa Barbara, na Indiana University w Bloomington, w College Conservatory of Music w Cincinnati oraz jako kompozytor-rezydent w Northwestern University w Evanston. W 1998 roku została profesorem muzyki i nauk humanistycznych na uniwersytecie w Chicago. Jej muzyka jest wydawana przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne w Polsce i Theodore Presser w Stanach Zjednoczonych. Jej utwory są nagrywane w takich wytwórniach jak CD Accord-Universal, Muza Polish Records, Olympia, Chandos, Dux, ProViva i Bayers Records. Przez wiele lat pod kierunkiem prof. Ptaszyńskiej wiodąca organizacja Contempo z siedzibą w University of Chicago prezentowała współczesne kompozycje młodych i starszych kompozytorów podczas sezonowych koncertów w Logan Center na University of Chicago. Podczas tych koncertów wielu polskich kompozytorów wystąpiło po raz pierwszy w Ameryce. Przez cztery lata współpracowałem jako pianista i akompaniator z prof. Ptaszyńską podczas corocznych koncertów / egzaminów kompozytorskich na uniwersytecie chicagowskim. Jako wykładowca wymaga prac wysokiej jakości, klarownego pisania oraz indywidualnego charakteru. […] Amerykańska Rada do Spraw Kultury Polskiej jest dumna i z zaszczytem wręcza profesor Marcie Ptaszyńskiej – światowej sławy kompozytorce – w pełni zasłużone uznanie na Polonii w formie ACPC Cultural Award”.

Jedyny taki Festiwal - „Muzyka Polska na Warmii i Żuławach” po raz szósty

EOKKilka miesięcy przygotowań, prób, trzy dni koncertów i już? VI Festiwal „Muzyka Polska na Warmii i Żuławach” przeszedł do historii, ale po raz kolejny udowodnił, że mieszkańcy regionu są spragnieni kultury muzycznej przez duże „k”.

W tym roku Elbląska Orkiestra Kameralna zaspokoiła ich pragnienia wraz z Kasią Moś i jej zespołem pod dyrygenckim okiem maestro Marka Mosia. Artyści podążyli śladami twórcy polskiej opery narodowej – Stanisława Moniuszki.

Festiwal upłynął w tempie wyznaczonym przez pieśni ze Śpiewników domowych (zaaranżowane przez Mateusza Mosia i Mateusza Kołakowskiego), które wypełniły gotyckie kościoła Pasłęka, Elbląga i Krzyżanowa. Szczypta liryzmu, odrobina nostalgii, nuta romantyzmu – tak skomponowana muzyczna uczta zaspokoiła gusta wszystkich melomanów. Dowodem wielominutowe owacje i trzykrotny bis, którym Orkiestra i jej goście zwieńczyli każdy koncert. Jak zapewniła Kasia Moś, „to dopiero wstęp do naszej przygody ze Stanisławem Moniuszką, którą – jestem przekonana – jeszcze nie raz przeżyjemy z Elbląską Orkiestrą Kameralną”.

Dzięki zaangażowaniu publiczności festiwal „Muzyka Polska na Warmii i Żuławach” osiągnęła status muzycznej wizytówki miasta i regionu, bez której nie sposób sobie wyobrazić lokalnego życia kulturalnego. Kościoły wypełnione po brzegi to dla artystów najważniejsza motywacja do nieustannego rozwijania idei Festiwalu, którego kolejna edycja odbędzie się w następnym roku.

Tomasz Czapla

Tallinn | Koncert "Time is Ticking" w ramach Glasperlenspiel Music Festival

Tallinn

14 lipca 2019 roku w Zamku Maarjamäe w Tallinie odbył się koncert z okazji zbliżającego się stulecia nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Polską a Estonią. Wydarzenie zorganizowane przez Związek Kompozytorów Polskich we współpracy z Estonian Record Productions miało miejce w ramach festiwalu Glasperlenspiel Music Festival 2019.

Glasperlenspiel Sinfonietta pod batutą uznanego estońskiego dyrygenta Andreasa Mustonena wykonała program złożony zarówno z dzieł kompozytorów polskich, jak i estońskich. Zabrzmiało Agnus Dei Krzysztofa Pendereckiego w aranżacji na orkiestrę smyczkową Borisa Pergamenschikowa – utwór wchodzący w skład Polskiego Requiem, napisany na wieść o śmierci Kardynała Stefana Wyszyńskiego w 1981 roku. W związku z przypadającą w tym roku 110. rocznicą urodzin oraz 50. rocznicą śmierci Grażyny Bacewicz, w programie znalazło się jej Divertimento na orkiestrę smyczkową. Wspanialego wykonania doczekała się również aranżacja Etiudy b-moll op. 4 nr 3 Karola Szymanowskiego, ojca polskiej awangady muzycznej XX wieku.

Wśrod kompozycji estońskich znalazł się Koncert na orkiestrę kameralną op. 16 Jaana Räätsa, Musica profana Lepo Sumery oraz Summa Arvo Pärta – najczęściej wykonywanego na świecie żyjącego kompozytora, który w ubiegłym roku odebrał dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Zabrzmiało także liryczne In memoriam HM Peetera Vähi, dyrektora artystycznego festiwalu Glasperlenspiel, oraz miniatura Glow in Estonian Heavens obecnego na koncercie Pärta Uusberga. Całość zamknął utwór polskiego kompozytora młodego pokolenia, Macieja Bałenkowskiego, zatytułowany – podobnie jak cały koncert – "Time is Ticking". W ramach bisu Glasperlenspiel Sinfonietta wykonała specjalny ukłon w stronę muzyki polskiej, wykonując aranżację popularnego Menueta G-dur op. 14 nr 1 Igancego Jana Paderewskiego.

Koncert poprzedniła prelekcja na temat prezentowanego programu przygotowana przez Tiinę Jokinen, dyrektor zarządzającą Estonian Record Productions. Gościem honorowym wydarzenia był Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Tallinie Grzegorz Kozłowski, który wystąpił z oficjalnym przemówieniem podczas spotkania z muzykami i publicznością po zakończeniu koncertu.

Wydarzenie było zwieńczeniem pierwszej częścią projektu „Z muzyką polską od Bałtyku do Atlantyku” realizowanego przez Związek Kompozytorów Polskich w ramach programu MKiDN „Promocja kultury polskiej za granicą”. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

„Stabat Mater” Piotra Gryski – sukces zagranicznej premiery dzieła w Ueckermünde

Gryska19 czerwca 2019 roku w barokowym Kościele św. Maryi z neogotycką wieżą w Ueckermünde odbyła się zagraniczna prapremiera Stabat Mater – najnowszego dzieła szczecińskiego kompozytora, związanego obecnie z Akademią Sztuki w Szczecinie, dr. Piotra Gryski.

Po sukcesie szczecińskiej prapremiery 4 kwietnia można było spodziewać się, że utwór spodoba się także publiczności po drugiej stronie Odry. Przewidywania szczęśliwie potwierdziły się. Stabat Mater skomponowane na sopran, alt, chór dziecięcy, organy oraz kwintet smyczkowy składa się z dziesięciu części o różnym charakterze.

Nie brak w nim fragmentów harmonicznie odważnych, z pochodami całotonowymi czy trytonowymi, co mimo dysonansowego brzmienia jest tak samo interesujące w odbiorze, jak i kontrastujące z nimi frazy prowadzone akordami tercjowymi, zwieńczone przepięknymi i subtelnymi taktami chóru a cappella (początek części VI – Eja Mater fons amoris – Matko, źródło ukochania). Część I – Stabat Mater dolorosa (Stała Matka bolejąca), przeznaczona dla chóru i zespołu instrumentalnego koresponduje z częścią X – Amen, w której dołączają sopran i alt solo, spinając niczym klamrą muzyczną cały utwór. W części II – Cujus animam gementem (Jakże w duszy jest zmartwiona) w tempie vivo popisuje się chór i instrumenty smyczkowe, by w III części – O quam tristis et afflicta (Jakże smutna i strapiona) uspokoić emocje oraz tempo spokojnym wejściem altu i sopranu w niskim rejestrze. Początkowo stonowany smutek przeradza się w głęboki żal pokazany krótszymi wartościami rytmicznymi i zrywami w postaci dużych skoków interwałowych w partii sopranu. W ostatnich taktach powraca jednostajny ból zilustrowany długimi wartościami i niskim dźwiękami, przechodzącymi w część IV – Quae maerebat et dolebat (Jakże bolała i cierpiała). Następnie w części V – Quis est homo, qui non fleret (Kim jest człowiek, co nie płacze) znów słyszymy organy oraz przeplatające się partie solowe i chóralne, oparte na melodii korzystającej z upodobaniem ze skoku seksty małej w górę. Wspomnianą część VI – Eja Mater fons amoris - rozpoczyna dwugłosowy chór a cappella, będący znakomitym przeciwstawieniem pełnego brzmienia finału poprzedniej części. Dopiero po chwili dołączają się instrumenty smyczkowe oraz organy i kolejno ułożone akordowo w harmonijnych tercjach głosy solistek. W części VII kompozytor uwypukla głos altowy i proponuje przepiękną i wymagającą arię Sancta Mater, istud agas (Matko święta, srogie rany). Niezwykła w całej swojej postaci część VIII – Fac ut portem Christi mortem (Niech Chrystusa śmierć przeniosę) – to dialog głosów solowych z chórem z towarzyszeniem organów i zespołu kameralnego. Zupełnie inna w charakterze, choć niezmienna pod względem obsady wykonawczej, jest spokojna część IX – Fac me cruce custodiri (Chrystus niech mi będzie grodem) i kontrastująca z nią część X.

Na powodzenie zagranicznej premiery miała niewątpliwie wpływ nie tylko sama faktura dzieła, ale także emocjonalna interpretacja wykonawców. W projekcie wzięli udział: solistki prof. Sylwia Burnicka-Kalischewska (sopran), Aleksandra Wojtachnia (alt), Chór Dziecięcy Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego DON DIRI DON, Jakub Stefek (organy) i Zespół Instrumentalny „Musica”. Całość brawurowo poprowadził za pulpitem dyrygenckim rektor Akademii Sztuki w Szczecinie prof. dr hab. Dariusz Dyczewski.

Sylwia Burnicka-Kalischewska