wykonawcy (K)

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U W Z

Bronisław [Bronislau] Kaper,

kompozytor i pianista; ur. 5 lutego 1902, Warszawa; zm. 26 kwietnia 1983, Los Angeles (CA), USA. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim (dyplom w 1925 roku) oraz grę na fortepianie i kompozycję w Konserwatorium w Warszawie. Edukację muzyczną kontynuował w Berlinie. Tam też rozpoczęła się jego współpraca z kinem, w której wkrótce zaczął odnosić sukcesy. Międzynarodowy rozgłos zyskała napisana w 1933 roku jego piosenka Ninon, ach uśmiechnij się do filmu Ein Lied für Dich (Tobie śpiewam tę pieśń), wykonywana i spopularyzowana przez Jana Kiepurę. W tym samym roku Kaper wyjechał do Paryża, gdzie dalej zajmował się komponowaniem muzyki filmowej. Rok później, w 1934 roku, nawiązał współpracę z Louisem B. Mayerem, właścicielem amerykańskiej wytwórni filmowej Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). W 1935 roku na jego zaproszenie wyjechał do Stanów Zjednoczonych i osiadł tam na stałe.

W Ameryce zadebiutował muzyką do filmów Escapade i A Night at the Opera (Noc w operze). Dla Hollywood skomponował ilustracje muzyczne do ponad 150 filmów. Jest też autorem wielu przebojów – piosenek z filmów, pisanych we współpracy z takimi autorami tekstów, jak Gus Kahn, Ned Washington i Helen Deutsch. Niektóre jego tematy filmowe zdobyły tak dużą popularność, że funkcjonują jako autonomiczne utwory, m.in. główny temat z Green Dolphin Streen (spopularyzowany w jazzowej wersji przez Milesa Davisa), z Invitation (wielokrotnie wykonywany i nagrywany m.in. przez Johna Coltrane’a, Joe Hendersona i Pata Metheny’ego), czy z filmu science fiction Them!, którego ścieżka dźwiękowa uznawana jest za jedną z najlepszych w tym okresie ilustracji muzycznych do horroru. Kaper był czterokrotnie nominowany do nagrody Oscara, przyznawanej przez Amerykańską Akademię Filmową – w 1941 roku za muzykę do musicalu The Chocolate Soldier (Czekoladowy żołnierz), a w roku 1962 za piosenkę Follow Me i muzykę do filmu Mutiny on the Bounty (Bunt na Bounty), natomiast w 1954 roku wygrał statuetkę za piosenkę Hi-Lili, Hi-Lo (w Polsce znana jako Laleczki, moje laleczki) z filmu Lili.

Oprócz muzyki filmowej komponował także na potrzeby telewizji, m.in. jest autorem muzyki do programu The FBI. W 1945 roku opracował również utwory Fryderyka Chopina do show wystawianego na Brodway’u p.t. Polonaise, powstałego przy współpracy z Bobem Russellem, Herbertem Stothartem i Hectorem Villa-Lobosem (w głównych rolach wystąpili Jan Kiepura i Mártha Eggerth).
 

(Anna Iwanicka-Nijakowska)

kompozycje

Muzyka do filmów, m.in.:
Ihre Majestät Die Liebe (1931)
Małżeństwo z ograniczoną odpowiedzialnością (1933)
Tout Pour L'Amour [Ein Lied für Dich, z piosenką Ninon] (1933)
A Night at the Opera [z piosenką Cosi Cosa] (1935)
Mutiny on the Bounty [z piosenką Love Song of Tahiti] (1935)
Escapade [z piosenką You're All I Need] (1935)
San Francisco [z piosenkami San Francisco i Happy New Year] (1936)
A Day at the Races [z piosenką All God's Chillun Got Rhythm] (1937)
Everbody Sing [z piosenkami The One I Love i Swing, Mr. Mendelssohn] (1938)
The Captain Was a Lady (1940)
Go West (1940)
I Take This Woman (1940)
The Mortal Storm (1940)
We Who Are Young (1940)
Johnny Eager (1941)
The Chocolate Soldier (1941)
Comrade X (1941)
Two Faced Woman (1941)
When Ladies Meet (1941)
Whistle in the Dark (1941)
Fingers at the Window (1942)
Keepers of the Flame (1942)
Somewhere I'll Find You (1942)
We Were Dancing (1942)
White Cargo (1942)
A Yank at Eton (1942)
Above Suspicion (1943)
Bataan (1943)
The Cross of Lorraine (1943)
The Heavenly Body (1943)
Slightly Dangerous (1943)
Gaslight (1944)
Marriage is a Private Affair (1944)
Bewitched (1945)
Our Vines Have Tender Grapes (1945)
Without Love (1945)
Courage of Lassie [jeden z twórców muzyki] (1946)
The Secret Heart (1946)
The Stranger (1946)
Three Wise Fools (1946)
Cynthia (1947)
Green Dolphin Street [z piosenką One Green Dolphin Street] (1947)
High Wall (1947)
Song of Love (1947)
Act of Violence (1948)
B.F.'s Daughter (1949)
Homecoming (1949)
The Secret Land (1949)
That Midnight Kiss [z piosenką I Know, I Know, I Know] (1949)
The Great Sinner (1950)
Grounds For Marriage [razem z Davidem Raksinem] (1950)
Key of the City (1950)
A Life of Her Own (1950)
Malaya (1950)
Please Believe Me (1950)
The Skipper Surprised His Wife (1950)
That Forsythe Woman (1950)
Mr. Imperium (1951)
The Red Badge of Courage (1951)
Shadow in the Sky (1951)
Three Guys Named Mike (1951)
To Please a Lady (1951)
Invitation (1952)
The Wild North (1952)
The Actress (1953)
Lili [z piosenką Hi-Lili, Hi-Lo do tekstu Helen Deutsch] (1953)
The Naked Spur (1953)
Ride, Vaquero! (1953)
Saadia (1953)
Her Twelve Men (1954)
Them! (1954)
The Adventures Of Quentin Durward (1955)
Glass Slipper [z piosenką Take My Love] (1955)
The Prodigal (1955)
Forever, Darling (1956)
The Power And The Prize (1956)
The Solid Gold Cadillac (1956)
Somebody Up There Likes Me (1956)
The Swan (1956)
The Barrets Of Wimpole Street [wersja amerykańska] (1957)
Don't Go Near the Water (1957)
Jet Pilot (1957)
Auntie Mame (1958)
The Brothers Karamazov (1958)
Green Mansions (1959)
The Scapegoat (1959)
The Angel Wore Red (1960)
Butterfield 8 (1960)
Home From The Hill (1960)
Ada (1961)
Two Loves (1961)
Mutiny on the Bounty [z piosenką Follow Me] (1962)
Kisses for the President (1964)
Lord Jim (1965)
The FBI [serial telewizyjny] (1965)
Cosa Nostra (1966)
Counterpoint (1967)
Tobruk (1967)
The Way West (1967)
A Flea in Her Ear (1968)

literatura wybrana

Kaper Bronislau w: IMDb.com [www.imdb.com/name/nm0006147]
Kaper Bronislaw w: Soundtrack Collector [www.soundtrackcollector.com/catalog/composerdiscography.php?composerid=88]
Iwanicka-Nijakowska Anna Kaper Bronisław w: Kompozytorzy polscy 1918-2000, t. II Biogramy (pod red. Marka Podhajskiego), Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopina w Warszawie / Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, Warszawa / Gdańsk 2005
Lochner Jim 9 Favorite Film Scores of Bronislau Kaper w: Film Score Click Track [http://filmscoreclicktrack.com/2012/07/9-favorite-film-scores-of-bronislau-kaper]
Palmer Christopher, Larson Randall D. Kaper Bronislaw w: The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Second Edition (ed. Stanley Sadie), vol. 13, Macmillan Publishers Limited, London 2001
Panek Wacław Kaper Bronisław w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „klł”, PWM , Kraków 1997
Wolański Ryszard Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Agencja Wydawnicza MOREX , Warszawa 1995